Üretici konumunda olmasına rağmen hem et hem de meyve-sebze fiyatlarındaki oynaklık nedeniyle Türkiye, Avrupa'nın en tutarsız ülkesi olarak belirlendi. Merkez Bankası tarafından yapılan çalışmaya göre Türkiye, kırmızı ve beyaz et fiyatları son dört yıllık dönemde 27 Avrupa Birliği (AB) ülkesine oranla on kat daha kararsızlık göstererek ilk sıraya yerleşti. Tarım ülkesi olarak bilinen Türkiye'de gıda fiyatlarının tutarlı olmadığı tescillendi. Türkiye, kırmızı et, sebze ve meyve fiyatları oynaklığında Avrupa'nın zirvesinde bulunuyor. Merkez Bankası tarafından yapılan çalışmaya göre kırmızı ve beyaz et fiyatları son dört yıllık dönemde 27 Avrupa Birliği (AB) ülkesine oranla on kat daha kararsızlık sergileyerek ilk sıraya yerleşti. Türkiye, meyve fiyatlarındaki oynaklıkta Macaristan'ın ardından ikinci sırada yer alırken, sebzede ise Bulgaristan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nin (GKRY) ardından üçüncü en yüksek oynaklığa sahip ülke. 2006-2009 dönemlerinde aylık enflasyon üzerinden yapılan hesapların 27 AB ülkesi ile karşılaştırmasına göre aylık gıda fiyat değişimleri bu ülkelere oranla dört kat daha yüksek. Hava koşullarındaki değişimlerin meyve ve sebze gibi ürünlerin arzındaki değişimleri etkilemesiyle birlikte işlenmemiş gıda fiyatlarının daha çok değişkenlik sergilemesi bekleniyor.

Merkez Bankası bünyesinde hazırlanan 'Türkiye'de İşlenmemiş Gıda Enflasyonunda Oynaklık: Durum Tespiti' çalışması, gıda fiyatlarındaki farklılığı ortaya koyuyor. Buna göre meyve, sebze, et ve balık gibi işlenmemiş gıda fiyatlarının gelişiminde daha çok meyve-sebze üretimi ve dış talep unsurları belirleyici oluyor. İşlenmiş gıda fiyatlarının seyrinde sektörel talep gelişmeleri ile ithalat fiyatları, döviz kuru gelişmeleri, hava koşulları ve motorin, buğday gibi girdi fiyatları belirleyici oluyor. Çalışmaya göre 2009 yılında son beş yılın en düşük üçüncü çeyreği değişim oranının ardından dördüncü çeyrekte meyve-sebze ve et fiyatlarındaki yükselişler sonucunda son altı yılın en yüksek fiyat artışı yaşandı. Bu doğrultuda yıl sonu tüketici enflasyonu, 'Ekim Enflasyon Raporu'nda sunulan tahminin 1 puan yukarısında gerçekleşti. Sapmanın tamamı işlenmemiş gıda fiyatlarından kaynaklandı. Türkiye'de işlenmemiş gıda fiyatlarının daha oynak bir yapıya sahip olmasının çok farklı nedenleri bulunuyor. Bankanın tespitlerine göre Türkiye, çoğu AB ülkesinden farklı olarak söz konusu ürünlerde önemli bir üretici konumunda bulunuyor. Ancak Türkiye'de işlenmemiş gıda fiyatlarının halen belirgin olarak yüksek bir oynaklık sergilediği, dolayısıyla oynaklıkta mevsimsellik dışında kalan diğer faktörlerin de ön planda olduğu vurgulanıyor. Yüksek oynaklıkta etkili olabilecek bir başka nedenin ise tüketim tercihleri ve alışkanlıkları olduğuna dikkat çekiliyor. Oynaklıktaki diğer sebep ise dağıtım zincirlerinin uzunluğu, ulaştırma maliyetlerindeki oynaklık ve kayıt dışılık olarak sıralanıyor.

Sigara ve benzin zammı, 2010 yılı enflasyon hedefini 1,5 puan artırdı

Maliye Bakanlığı'nın yılbaşından itibaren geçerli olmak üzere sigara, akaryakıt ve alkol ürünlerine yaptığı zam, yıl sonundaki enflasyon hedefini artırdı. Ekim 2009'da yayımlanan raporunda 2010 yılı sonu için öngörülen enflasyon hedefi yüzde 5,4 olurken rakam 1,5 puan artış gösterdi. Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz, 'Enflasyon Raporu'nun tanıtımında yaptığı konuşmada 2010 yıl sonu enflasyonunun yüzde 70 olasılıkla, orta noktası yüzde 6,9 olmak üzere yüzde 5,5-8,3 aralığında olacağının öngörüldüğünü bildirdi. Enflasyonun 2011 yılı sonunda yüzde 3,4 ile yüzde 7,0 aralığında gerçekleşmesi tahmin ediliyor.

Kredi notu verenlerden hâlâ alacaklıyız

Bankalardan alınan yıllık harcın kalıcı hale getirilmesini değerlendiren Merkez Bankası Başkanı Yılmaz, ekonomi yönetiminin sürpriz yapmaması gerektiğini vurguladı. "Ekonomi yönetimi mümkünse sürpriz yapmamalı. İnsanların para ve mali sistemle tanışması gerekir." diyen Yılmaz, kredi koşullarındaki sıkılığın azalma eğiliminde olduğunu belirtti. Yılmaz, ticari kredilerin canlandığını kaydetti. KOBİ'lere yönelik kredi standartlarının ise göreceli olarak hâlâ sıkı olduğunu ifade eden Başkan Yılmaz, Fitch ve Moody's'in not artırmalarına rağmen Türkiye'nin reyting kuruluşlarından hâlâ alacaklı olduğunu kaydetti. Kredi derecelendirme kuruluşları ile piyasanın Türkiye'nin notuna ilişkin algısının farklı olduğunu yineledi. Anayasa Mahkemesi'nin gerekçeli kararının ardından Maliye'nin üzerinde çalıştığı yerli ve yabancı yatırımcıya stopaj konusuna değinen Yılmaz, "Bütün oyunculara hareket alanı vermek lazım." dedi. Enflasyonu yükseltmesi durumunda gerekli tedbirlerin alınacağını da sözlerine ekledi.

Yabancı bankacılar, Yılmaz için Davos'ta sıraya girdi

Ekonomi yönetiminin 'one minute' demesine rağmen Yılmaz, Davos'a gidiyor. Davos'ta iki panelde konuşmacı olacağını açıklayan Yılmaz, Türkiye'de iş yapmak isteyen bankaların randevu aldığını ve onlarla görüşeceğini bildirdi. Ekonomi yönetiminin Davos toplantılarına katılmamasına ilişkin olarak, "Gitmemeleri onların tercihi." dedi. Gazetecilerin darbe planlarının Davos'ta sorulması halinde vereceği cevabın sorulması üzerine Yılmaz, siyasi istikrarın önemine dikkat çekti. Yılmaz, konuya ilişkin olarak şu cevabı verdi: "Türkiye'de siyasi istikrar olduğu sürece ve uzun vadeli perspektif verildiği takdirde Türkiye'nin geleceği bundan daha iyi olacaktır. İş yapma kapasitesi artacaktır." Hükümet ile IMF arasında yılan hikâyesine dönen anlaşmayı değerlendiren Başkan Yılmaz, Fon'la yapılan görüşmelerin sürdüğünü ve son kararı hükümetin vereceğini kaydetti. Yılmaz, ayrıca dünya ekonomisinin içinde bulunduğu ortamın ekonomik büyümeyi hızlandıracağını belirterek, yüzde 5'lik büyümenin yurtdışı piyasalardaki gelişmelere bağlı olduğuna dikkat çekti. ZAMAN