GIDA MADDELERÄ°NÄ°N GENEL ETÄ°KETLEME VE BESLENME YÖNÜNDEN ETÄ°KETLEME KURALLARI TEBLİĞİ
Yetki Kanunu Türk Gıda Kodeksi YönetmeliÄŸi
Yayımlandığı R.Gazete 25.08.2002-24857
TebliÄŸ No 2002/58
Türk Gıda Kodeksi Gıda Maddelerinin Genel Etiketleme ve Beslenme Yönünden Etiketleme Kuralları TebliÄŸinde DeÄŸiÅŸiklik Yapılması Hakkında TebliÄŸ-Yayımlandığı R.Gazete 29.01.2004-25361
Gıda Maddelerinin Genel Etiketleme ve Beslenme Yönünden Etiketleme Kuralları TebliÄŸinde DeÄŸiÅŸiklik Yapılması Hakkında TebliÄŸ - Yayımlandığı R.Gazete 22.01.2006-26057
Gıda Maddelerinin Genel Etiketleme ve Beslenme Yönünden Etiketleme Kuralları TebliÄŸinde DeÄŸiÅŸiklik Yapılması Hakkında TebliÄŸ - Yayımlandığı R.Gazete 07.07.2006-26221 )
Gıda Maddelerinin Genel Etiketleme ve Beslenme Yönünden Etiketleme Kuralları TebliÄŸinde DeÄŸiÅŸiklik Yapılması Hakkında TebliÄŸ - Yayımlandığı R.Gazete 23.08.2007-26622
Amaç
Madde 1- Bu TebliÄŸin amacı; son tüketiciye sunulan gıda maddelerinin genel etiketleme ve beslenme yönünden etiketleme kuralları ile gıda maddelerinin tanıtımı ve reklamı ile ilgili kuralları belirlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu TebliÄŸ; direkt tüketime sunulan doÄŸal kaynak, doÄŸal maden, içme, iÅŸlenmiÅŸ içme, iÅŸlenmiÅŸ maden suyu ve tıbbi sular ile yapay sodalar hariç gıda maddeleri ile restoran, hastane, kantin ve benzeri toptan gıda maddeleri saÄŸlayan iÅŸ yerlerine sunulan gıda maddelerini kapsar.
Hukuki Dayanak
Madde 3- Bu TebliÄŸ; 16/11/1997 tarihli ve 23172 mükerrer sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan “Türk Gıda Kodeksi YönetmeliÄŸi” ne göre hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen;
Antioksidan: YaÄŸların acıması ve renk deÄŸiÅŸikliÄŸi gibi oksidasyonun neden olduÄŸu bozulmaları önleyerek, gıdaların raf ömürlerinin uzatılmasını saÄŸlayan maddeleri,
Asitler: Asitliği arttıran ve/veya gıdada ekşi bir tat oluşumunu sağlayan maddeleri,
Asitlik düzenleyiciler: Gıdaların asitlik veya alkaliliÄŸini deÄŸiÅŸtiren veya kontrol eden maddeleri,
Besin öÄŸesi: Enerji saÄŸlayan, büyüme, geliÅŸme ve hayatın sürdürülebilmesi için ihtiyaç duyulan eksikliÄŸi tipik biyokimyasal veya fizyolojik deÄŸiÅŸikliklere neden olan ve gıda bileÅŸeni olarak tüketilen maddeleri,
Beslenme beyanı: Gıda maddesinin herhangi bir enerji deÄŸerini saÄŸladığı, saÄŸlamadığı, düÅŸük veya yüksek oranda saÄŸladığını, özel bir beslenme özelliÄŸine sahip olduÄŸunu ifade eden, ima eden, öneren veya besin öÄŸelerini içerdiÄŸi, içermediÄŸi, düÅŸük yada yüksek oranda içerdiÄŸine dair herhangi bir tanıtım ve reklam mesajını,
Beslenme referans deÄŸeri : SaÄŸlıklı yetiÅŸkinler için günlük olarak alınması tavsiye edilen besin öÄŸeleri miktarını,
Beslenme açısından etiketleme: Enerji deÄŸeri ve protein, karbohidrat, yaÄŸ, lif, sodyum ve bu TebliÄŸde geçen vitamin ve mineraller ile ilgili bilgilerin etiket üzerinde verilmesini,
BileÅŸen: Katkı maddeleri de dahil olmak üzere gıdanın üretim ve hazırlanmasında kullanılan ve farklı bir form da olsa dahi son üründe bulunan maddeleri,
Brüt ağırlık: Gıda maddesinin ambalajıyla birlikte toplam ağırlığını,
Çoklu doymamış yaÄŸ asitleri: Molekül yapısında iki veya daha fazla cis formunda çift baÄŸ bulunduran yaÄŸ asitlerini,
Dağıtım ambalajı: Gıda maddesinin, depolama, yükleme, boÅŸaltma ve taşıma iÅŸlemlerini kolaylaÅŸtırmak üzere gıda maddesinin ambalajlı veya ambalajsız olarak içine konulduÄŸu ambalajı,
DoymuÅŸ yaÄŸ asitleri: Çift baÄŸ içermeyen yaÄŸ asitlerini,
Dökme: Ambalajlı veya ambalajsız gıda maddelerinde gıdanın niteliklerine uygun kaplarda satışa sunulma ÅŸeklini,
DüÅŸük enerjili gıda: Katı gıdalarda 100 gramında 40 kilokaloriden az, sıvı gıdalarda 100 mililitresinde 20 kilokaloriden az enerji içeren gıdaları,
Dış ambalaj: Gıda maddesinin iç ambalajlı veya ambalajsız olarak tüketiciye sunulmak üzere birden fazla birim halinde, üretimi sırasında içine konulduÄŸu koruma ve taşıma malzemesini ve ambalajını,
EC -European Community- Kodu: Her bir gıda katkı maddesi için Avrupa BirliÄŸi tarafından belirlenen kod numaralarını,
Emülgatörler: Bir gıda maddesinde, yaÄŸ ve su gibi iki veya daha fazla farklı fazın homojen karışımını saÄŸlayan veya sabit tutan maddeleri,
Emülsifiye edici tuzlar: Peynirde bulunan proteinleri dispers hale getirerek yaÄŸ ve diÄŸer bileÅŸenlerin homojen dağılımını saÄŸlayan maddeleri,
Enerjisi azaltılmış gıda: Orijinal gıda veya benzeri ürüne kıyasla enerji deÄŸeri en az %25 oranında azaltılmış gıdaları,
Etiket: Gıda maddesini tanıtıcı her türlü yazılı veya basılı bilgi, marka, damga ve iÅŸaretleri içeren ve gıda ile birlikte sunulan veya ambalajında basılı bulunan tanıtım bildirimini,
Etiketleme: Gıda maddesine ait değişik şekillerde hazırlanan tanıtım bildiriminin gıda maddesiyle birlikte sunulması işlemini,
Fason üretim: Gıda maddelerinin üretimini yapan veya yaptıran özel ve tüzel kiÅŸiler arasında, üretime baÅŸlamadan önce karşılıklı yapılan sözleÅŸmeye ve izne baÄŸlı üretimi,
Gıda katkı maddesi: Tek başına gıda olarak tüketilmeyen, gıda hammaddesi ve/veya yardımcı maddesi olarak kullanılmayan, tek başına besleyici deÄŸeri olan veya olmayan; seçilen teknoloji gereÄŸi kullanılan iÅŸlem sırasında kalıntı veya türevleri mamul maddede bulunabilen, gıdanın hazırlanması, tasnifi, iÅŸlenmesi, ambalajlanması, taşınması, depolanması ve dağıtımı sırasında gıda maddesinin tat, koku, görünüÅŸ, yapı ve diÄŸer niteliklerini korumak, düzeltmek veya istenmeyen deÄŸiÅŸikliklere engel olmak amacıyla kullanılmasına izin verilen maddeleri,
Gıda maddesi: Tütün ve sadece ilaç olarak kullanılanlar hariç olmak üzere, içkiler ve sakızlar ile hazırlama ve iÅŸleme gereÄŸi kullanılan maddeler dahil insanlar tarafından yenilen ve içilen ham, yarı veya tam iÅŸlenmiÅŸ her türlü maddeleri,
Hacim arttırıcılar: Gıdaların faydalanılabilir enerji değerini arttırmadan, gıdaların hacmini arttıran maddeleri,
Ham madde: Gıda maddelerinin üretiminde kullanılan; hasat, kesim, sağım, avlama, toplama sonucu elde edilen ürünü,
Ä°ç ambalaj: Gıda maddesiyle doÄŸrudan temasta olsun veya olmasın, bir birim olarak tüketiciye sunulmak üzere, gıda maddesinin üretim sırasında içine konulduÄŸu koruma malzemesini ve ambalajını,
Ä°tici gazlar: Gıdanın, bulunduÄŸu kaptan dışarı çıkmasını saÄŸlayan hava dışındaki gazları,
Jelleştiriciler: Jel oluşumu ile gıdada farklı bir yapı oluşturan maddeleri,
Kabartıcılar: Gaz oluşturarak hamurun hacmini arttıran madde veya madde kombinasyonlarını,
Karbohidrat: Åžeker alkoller dahil olmak üzere insan vücudunda metabolize olan tüm karbonhidratlar,
Kaynak deÄŸer: Bir gıda maddesinin, herhangi bir besin öÄŸesinin günlük alınması gereken miktarını belli bir oranda içermesini,
Kıvam arttırıcılar: Gıdanın kıvamını arttıran maddeleri,
Koruyucular: Gıdaların mikroorganizmalarla bozulmalarını önleyerek raf ömürlerinin uzatılmasını saÄŸlayan maddeleri,
Köpük oluÅŸturucular: Sıvı veya katı gıdalarda gaz fazının homojen dağılımını saÄŸlayan maddeleri,
Köpüklenmeyi önleyiciler: Köpüklenmeyi azaltan veya önleyen maddeleri,
Lif: Yenilebilen bitkisel ve hayvansal maddelerin, insanların sindirim sisteminde sindirilemeyen kısımlarını,
Mineraller: Vücudun düzenli çalışmasında ve saÄŸlıklı kalmasında önemli iÅŸlevleri olan mikrobesin öÄŸelerini,
Modifiye nişastalar: Fiziksel veya enzimatik uygulamaya, asit veya alkali ile inceltme veya ağartmaya tabi tutulmuş olsun veya olmasın yenilebilir nişastaların bir veya daha fazla kimyasal işleme tabi tutulması ile elde edilen maddeleri,
Nem tutucular: Gıda maddelerinin düÅŸük rutubetli ortamdan etkilenip kurumasını önleyen veya toz gıdaların sıvı ortamlarda çözünmesini kolaylaÅŸtıran maddeleri,
Net miktar: Ambalaj içindeki gıda maddesinin ambalaj malzemesi hariç miktarını,
Ortalama deÄŸer: Adı geçen gıda maddesinin besin öÄŸelerinin mevsime, tüketim eÄŸilimine ve diÄŸer faktörlere baÄŸlı olarak gerçek deÄŸerinden farklılaÅŸması göz önüne alınarak ortaya konan en iyi deÄŸeri,
Ön paketlenmiÅŸ gıda maddesi: Ambalaj gıda maddesini tamamen veya kısmen içersin yada içermesin ambalajın açılması veya deÄŸiÅŸtirilmesi mümkün olmayacak ÅŸekilde tüketiciye ve toplu tüketim yerlerin de satış iÅŸlemine sunulmadan önce gıda maddesini veya ambalajını içeren herhangi bir ambalaj birimini,
Özel beslenme amaçlı gıda: Bebek mamaları ve çocuk gıdaları da dahil, özel fizyolojik koÅŸullar ve/veya hastalıklar nedeni ile ortaya çıkan özel beslenme ihtiyacını karşılamak amacıyla hazırlanan veya formüle edilen, kendilerine ait özel bileÅŸimini veya üretim basamaklarına baÄŸlı olarak normal tüketim için üretilen gıda maddelerinden açıkça ayrılabilen, bildirimindeki beslenme amaçlarına uygun ve bu uygunluÄŸu iÅŸaret edici ÅŸekilde tüketime sunulan gıda maddelerini,
Parlatıcılar: YaÄŸlayıcılar da dahil gıdaların dış yüzeyine uygulandığında parlak bir görünüm veren veya koruyucu bir tabaka saÄŸlayan maddeleri,
Parti: Aynı koÅŸullarda ve zamanda üretilen, ambalajı, ambalaj büyüklüÄŸü, sınıfı, tipi, çeÅŸidi ve boyu aynı olan ürün örnekleri veya ambalajları topluluÄŸunu,
Parti büyüklüÄŸü: Parti içindeki birim ambalaj sayısını,
Protein: Gıda maddesindeki toplam azotun o gıdaya özgü protein faktörü ile çarpımı sonucu hesaplanan protein içeriÄŸini,
Raf ömrü: Gıda maddelerinin üretim tarihinden itibaren uygun koÅŸullarda kalite özelliklerini muhafaza edebildiÄŸi süreyi,
Renklendiriciler: Tek başına gıda olarak tüketilmeyen veya gıdalarda ana bileÅŸen olarak kullanılmayan, gıdaya renk arttırıcı ve/veya renk düzenleyici olarak katılan maddeleri,
SertleÅŸtiriciler: Meyve ve sebzelerin dokularını sert veya gevrek tutan veya mevcut jelleÅŸtiriciler ile reaksiyona girerek jel oluÅŸumunu saÄŸlayan veya güçlendiren maddeleri,
Son tüketim tarihi: Gıda maddesinin uygun ÅŸartlarda depolandığı süre içinde kendine has özelliklerini koruyabildiÄŸi süreyi belirten tarih,
Stabilizör: Gıdaların kararlılığını, fazın homojen dağılımını ve renklerini koruyan veya kuvvetlendiren maddeleri,
Süzme ağırlığı: Ambalaj içindeki gıdanın, sıvı kısmı uygun yöntemlerle ayrıldıktan sonra kalan kısmının ağırlığını,
Şeker: Şeker alkoller dışındaki mono ve disakkaritleri,
Tatlandırıcılar: Gıdalara tatlı bir lezzet sağlayan, şeker dışındaki maddeleri,
Tekli doymamış yaÄŸ asitleri: Yalnız cis formunda bir adet çift baÄŸ içeren yaÄŸ asitlerini,
Topaklanmayı önleyiciler: Gıda partiküllerinin birbirine yapışması eÄŸilimini azaltan veya önleyen maddeleri,
Un iÅŸlem maddeleri: Hamurun iÅŸleme ve piÅŸme kalitesini arttırmak veya geliÅŸtirmek amacı ile una veya hamura ilave edilen emülgatörler dışındaki maddeleri ,
Vitamin: Normal büyüme ve yaÅŸamın sürdürülebilmesi için gerekli olan organik öÄŸeleri,
YaÄŸ: Fosfolipidler dahil olmak üzere tüm lipidleri,
ifade eder.
Etiketleme ve İşaretleme Kuralları
Madde 5 - Etiketleme ile ilgili kurallar aşağıda belirtilmektedir:
a) Satışa sunulan her gıda maddesinin ambalajında etiket bulundurulması zorunludur.
b) Gıda maddesinin etiket bilgileri tam, doğru ve anlaşılabilir olarak ifade edilmelidir.
c) Etiketleme dili Türkçe olmalıdır. Türkçe’nin yanı sıra uluslararası kabul görmüÅŸ diÄŸer resmi diller de kullanılabilir.
d) Tüm yazılar, fonla kontrast teÅŸkil edecek ÅŸekilde, silinmez karakterde, okunabilir renk ve boyutta olmalı, ambalaja saÄŸlam bir ÅŸekilde basılmış, yapıştırılmış veya tutturulmuÅŸ olmalıdır. Ayrıca etiket üzerinde bulunması zorunlu bilgiler baÅŸka yazılar yada resimlerle örtülmemeli veya kesilmemelidir.
e) Gıda maddesinin etiketi, ambalajı ve biçimi sahte, yanıltıcı veya gıdanın karakterine, yapısına, özelliklerine, bileÅŸimine, kalitesine, orijinine ve üretim metotlarına göre hatalı bir izlenim yaratacak; gıdanın sahip olmadığı etki ve özelliklere atıfta bulunacak; özellikleri açısından benzer olan gıdalara üstün olduÄŸunu beyan edecek biçimde olmamalı; tüketiciyi yanıltacak resim, ÅŸekil ve benzerlerini içermemelidir. Bu hususlar gıda maddesinin tanıtımı ve reklamı için de geçerlidir.
f) Özel beslenme amaçlı gıdalar dahil herhangi bir gıda maddesinin etiketinde, o gıda maddesinin hastalıkları önleme, iyileÅŸtirme ve tedavi etme özelliÄŸi olduÄŸunu bildiren veya ima eden ifadeler yer alamaz.
g) Beslenme yönünden etiketleme özel beslenme amaçlı gıdaların ve bileÅŸiminde farklılık yapıldığı beyan edilen gıdaların etiketlenmesinde zorunlu olup, diÄŸer gıda maddelerinde zorunlu deÄŸildir.
h) Beslenme etiketlemesi yapıldığında verilecek bilgiler grup 1 ve grup 2 de verilen şekli ile beyan edilecektir.
Grup 1 – Enerji deÄŸeri
Protein, karbohidrat ve yağ miktarları
Grup 2 – Enerji deÄŸeri
Protein, karbohidrat, şeker, yağ, doymuş yağlar, lif ve sodyum miktarı
ı) Beslenme beyanı ÅŸeker, doymuÅŸ yaÄŸ asitleri, lif ve sodyum ile ilgili yapıldığında bilgiler grup 2 ye göre verilir.
i) Beyan edilecek enerji deÄŸeri Ek 1 de yer alan çevrim faktörleri kullanılarak hesaplanır.
j) Beslenme etiketlemesi niÅŸasta, ÅŸeker alkoller, tekli doymamış yaÄŸ asitleri, çoklu doymamış yaÄŸ asitleri, kolesterol ve Ek 2 de bulunan mineral ve vitaminlerin herhangi birinin veya birkaçının miktarını da içerebilir.
k) Beslenme beyanı yapıldığında, (h) ve (j) bentlerinde belirtilen besin öÄŸelerinden birinin bileÅŸeni olan veya ona ait olan maddelerin etikette belirtilmesi zorunludur.
Çoklu doymamış ve/veya tekli doymamış ve/veya kolesterol oranı verilmesi durumunda doymuÅŸ yaÄŸ asitlerinin miktarı da etiket üzerinde verilmelidir. Bu durumda, (ı) bendi kapsamında doymuÅŸ yaÄŸ asitlerinin miktarının etiket üzerinde belirtilmesi bir beslenme beyanı olarak kabul edilmez.
l) Enerji veya yaÄŸ deÄŸerlerinde saÄŸlanan en az %25 lik azalmalar etiket üzerinde “azaltılmış” veya eÅŸdeÄŸeri bir kelimeyle ifade edilmelidir.
m) Geleneksel hali ile tuz ilave edilerek üretilen ürünlere yemeklik tuz eklenmediÄŸi taktirde “Tuz ilave edilmemiÅŸtir” ifadesi yer almalıdır.
n) Besin öÄŸelerinin miktarları etiket üzerinde EK 3 de verildiÄŸi ÅŸekilde, her 100 g veya 100 ml için veya tek porsiyonluk ambalajlarda her paket için , bir kullanımlık miktar belirtiliyorsa bu miktar için veya bir pakette kaç porsiyon bulunduÄŸu belirtiliyorsa bir porsiyon için rakamsal olarak belirtilmelidir. Ancak, vitamin ve minerallerin bu çizelgede yer alması için EK 2 de verilen Beslenme Referans DeÄŸerlerinin en az %15 ini karşılaması gerekmektedir.
o) Vitamin ve mineraller ile ilgili bilgiler, (n) bendinde belirtilen miktarlar için Ek 2 deki günlük alım miktarlarının yüzde deÄŸeri olarak verilmelidir.
Vitaminlerin ve minerallerin önerilen günlük alım miktarı grafik formunda verilebilir.
p) Şekerler ve/veya şeker alkoller ve/veya nişastalar beyan edildiğinde bu beyan, karbohidrat beyanının hemen ardından Ek 3 de verildiği şekli ile belirtilmelidir.
r)Yağ asidi tipi ve/veya miktarı ve/veya kollestrol oranı beyan edildiğinde bu beyan, toplam yağ beyanının hemen ardından Ek 3 de verildiği şekli ile beyan edilmelidir.
s) Beyan edilen değerler aşağıdaki bilgiler esas alınarak ortalama değer olarak verilir.
- Üreticinin gıda analizi
- Kullanılan bileÅŸenin gerçek ortalama deÄŸerinden veya bilinen deÄŸerinden hesaplanması
- Genel olarak kabul edilen verilerden hesaplanması
t) Beslenme etiketlemesi kapsamında yer alan bilgiler tek bir yüzde ve tablo formunda verilmelidir. EÄŸer etiket yüzeyi müsait deÄŸilse, bilgiler lineer formda da verilebilir. Bu bilgiler kolayca görülebilen bir yerde görünür ve silinmez ÅŸekilde basılmalıdır.
u) Gıda maddesinin bileÅŸimindeki besin öÄŸeleri ile ilgili beyanlarda EK 4 de verilen koÅŸullar dikkate alınmalıdır.
Bu koÅŸullar içilebilir nitelikteki sular ile gıda takviyelerine uygulanmaz.
v) Besin öÄŸeleri tablosunda verilen deÄŸerlerden en az kaynak deÄŸerini karşılayan ürünlerde besin öÄŸelerinin vücuttaki fonksiyonları ile ilgili beslenme beyanları yer alabilir .
Etiket Bilgileri
Madde 6- Gıda maddelerinin etiketinde bulundurulması zorunlu bilgiler aşağıda belirtilmektedir:
a) Gıda maddesinin adı,
b) Ä°çindekiler,
c) Net miktarı,
d) Üretici ve paketleyici firmanın adı, tescilli markası, adresi ve üretildiÄŸi yer,
e) Son tüketim tarihi,
f) Parti numarası ve/veya seri numarası,
g) Üretim izin tarihi ve sayısı, sicil numarası veya ithalat kontrol belgesi tarihi ve sayısı,
h) Orijin ülke,
ı) Gerektiğinde kullanım bilgisi ve/veya muhafaza şartları,
i) Hacmen %1.2 den fazla alkol içeren içeceklerde alkol miktarı,
Gıda maddelerinin etiketlerinde (a), (c), (e) ve (i) bentlerinde yer alan bilgiler aynı yüzde olmalıdır.
Etiket Bilgilerinin Tanımları
Madde 7- Gıda maddelerinin etiketinde bulunması zorunlu bilgilerin tanımları aşağıda belirtilmektedir:
a) Gıda maddesinin adı: Gıda maddesinin adı veya böyle bir adın olmaması halinde, ürünün gerçek doÄŸası hakkında yeterli ve doÄŸru bilgiyi tüketiciye sunan açıklayıcı tanımla belirtilmelidir. Hiçbir ticari unvan, marka veya ürünün içeriÄŸini yansıtmayan ad ürünün adı olarak kullanılamaz.
Özel iÅŸlem görmüÅŸ veya belli fiziksel ÅŸartlarda bulunan ürünlerde ürünün adı ile birlikte uygulanan iÅŸlem veya fiziksel ÅŸart belirtilmelidir.
b) Ä°çindekiler: Gıda maddesinin üretiminde veya hazırlanmasında kullanılan ve deÄŸiÅŸmiÅŸ formu ile de olsa son üründe yer alan hammadde ve gıda katkı maddeleri etiket üzerinde üretim sırasında kullanıldıkları miktara göre azalan oranlarda belirtilmelidir. Gıda maddesinin içindekilerin belirtilmesinde aÅŸağıdaki hükümler uygulanır:
- BileÅŸen listesinde grup adı ile belirtilebilecek ürünler Ek 5 de verilmiÅŸtir.
- Bir gıda bileÅŸeni iki veya daha fazla bileÅŸenden oluÅŸuyorsa, son ürünün etiketinde içindekiler listesinde belirtilirken hemen yanına bir parantez açılmalı ve kendi bileÅŸenleri azalan oranlarda belirtilmelidir. Ancak yasal düzenlemelerde tanımı belli olan ve son ürünün içerisinde % 25 den daha az miktarda yer alan bileÅŸenin parantez ile açıklanmasına gerek yoktur. Bu bileÅŸenin içinde yer alan ve son üründe teknolojik fonksiyonu olan katkı maddeleri mutlaka belirtilmelidir.
- Gıdanın bileÅŸenlerinden taşınan ve son üründe teknolojik fonksiyonu bulunmayan gıda katkı maddelerinin, iÅŸlem yardımcılarının, gıda katkı ve aroma maddelerinin taşıyıcılarının; gıdanın iÅŸlenmesinde geçici olarak ortamdan uzaklaÅŸtırılarak daha sonra orijinal halindeki miktarını aÅŸmayacak biçimde yeniden ortama katılan bileÅŸenlerin içindekiler listesinde belirtilmesi zorunlu deÄŸildir.
- Etiketinde içindekiler listesinin bulunması zorunlu olmayan ürünler aÅŸağıda belirtilmektedir:
- Tek bir bileÅŸenden oluÅŸan ve adından içindeki bileÅŸeni açıkça anlaşılan ürünler,
- Patateste dahil olmak üzere soyulmuÅŸ doÄŸranmış ve benzeri iÅŸlemlere tabi tutulmuÅŸ taze meyve ve sebzeler,
- Tanımından açıkça karbonatlı olduÄŸu belli olan karbonatlı sular,
- Tek bir üründen elde edilen ve içerisinde baÅŸka bileÅŸen katılmamış olan fermantasyon sirkeleri,
- Taze peynir ve eritme peynirleri hariç içine laktik ürünler, enzimler ve mikroorganizma kültürleri veya üretimde ihtiyaç duyulan tuz dışında bileÅŸen katılmamış olan peynir , tereyağı, fermente süt ve kremalar,
- Ürüne eklenen su ve uçucu maddelerin içindekiler kısmında belirtilmesinde son üründeki miktarları göz önüne alınır. Son ürünün toplam ağırlığından su dışındaki bileÅŸenlerin ağırlığı çıkartılarak eklenen suyun miktarı hesaplanır. Ancak bu ÅŸekilde hesaplanan su ve uçucu maddelerin miktarı son üründe % 5 i aÅŸmıyorsa, içindekiler listesinde belirtilmesi zorunlu deÄŸildir.
- Herhangi bir bileÅŸenin yapısından uzaklaÅŸtırılan suyun üretim sırasında yeniden kazandırılması amacı ile eklenen su veya dolgu maddesi olarak kullanılan suyun içindekiler listesinde belirtilmesi zorunlu deÄŸildir.
- Su ilavesi ile hazırlanarak tüketilecek olan suyu uçurulmuÅŸ veya konsantre formdaki gıdaların bileÅŸenleri listelenirken tüketime hazır formları dikkate alınır ve “tüketime hazır haldeki ürünün içindekiler ” baÅŸlığı ile listelenir.
- Yaklaşık aynı miktarlarda çeÅŸitli meyve ve sebzeler içeren bir karışımın içindekilerde herhangi birinin ağırlıkça oranının açıkça baskın olmaması halinde “deÄŸiÅŸen miktarlarda ......” ifadesi kullanılarak listelenir.
- Yaklaşık aynı miktarlarda çeÅŸitli baharat ve bitki içeren bir karışımın içindekilerde herhangi birinin ağırlıkça oranının açıkça baskın olmaması halinde “deÄŸiÅŸen miktarlarda ......” ifadesi kullanılarak listelenir.
- Gluten içerme ihtimali olduÄŸundan, bileÅŸenler içerisinde yer alan niÅŸasta mutlaka bitkisel orijini ile belirtilmelidir.
- Gıda maddesinin ismi ile birlikte anılan veya etiket üzerinde kelime , resim veya grafik ile vurgulanan ve bu yolla gıdanın benzeri ürünlerle karışmasına engel olan ana bileÅŸen veya bileÅŸen gurubunun net miktarının etiket üzerinde belirtilmesi zorunludur. Üretim anında katılan bileÅŸen veya bileÅŸen gurubunun % miktarı gıda maddesinin adının hemen yanında veya bileÅŸen listesinde söz konusu bileÅŸenle birlikte belirtilmelidir.
- Ürün adı ile birlikte anılsa dahi , baharat ve bitki karışımları gibi üretim anında aroma vermek amacı ile küçük miktarlarda katılan bileÅŸen veya bileÅŸen guruplarının net miktarının belirtilmesi zorunlu deÄŸildir.
- Gıda katkı maddeleri bu yönetmelikte Ek 6 da yer alan sınıflamaya göre fonksiyonları ile birlikte adı veya EC kod numarası ile verilmelidir. EÄŸer kullanılan katkı maddelerinin birden fazla fonksiyonu var ise, söz konusu gıdadaki fonksiyonu belirtilir. Ancak modifiye niÅŸastalar mutlaka bitkisel orijini ile belirtilmelidir.
- Gıda aromaları “doÄŸal”, “doÄŸala özdeÅŸ”, veya “yapay” olarak belirtilmelidir.
- Gıda maddesinin bileÅŸiminde tatlandırıcı var ise “Ä°çinde tatlandırıcı vardır”ifadesi, hem ÅŸeker hem tatlandırıcı var ise “Ä°çinde ÅŸeker ve tatlandırıcı vardır” ifadesi, gıda maddesine %10 veya daha fazla ÅŸeker alkol eklenmiÅŸ ise “Aşırı Tüketimi Laksatif etkiye neden olabilir” ifadesi, kullanılan tatlandırıcı içerisinde aspartam var ise “Fenil alanin içerir” ifadesi yer almalıdır.
c) Net miktar:
- Sıvı gıda maddelerinde hacim olarak belirtilmelidir,
- Tane olarak satılan gıda maddelerinde ambalaj içinde tanelerin kolayca görülüp, sayılabilmesi kaydıyla adet olarak belirtilmelidir,
- Sıvı ile birlikte hazırlanan katı gıda maddelerinin süzme ağırlığı verilmelidir.
- EÄŸer aynı miktarda aynı ürünü içeren iki veya daha fazla bağımsız ambalaj bir ambalaj içinde satışa sunuluyorsa, içindeki ambalajların adedi ve net miktarı etiket üzerinde belirtilmelidir. Ancak , içteki ambalaj dıştan görülebilir ve sayılabilir durumda ise ve bunların herhangi birinin üzerindeki net miktara iliÅŸkin bilgi dıştan görülebiliyorsa dıştaki ambalaj üzerinde adet ve net miktarın belirtilmesi zorunlu deÄŸildir.
- Bağımsız olarak satılamayacak iki veya daha fazla ambalaj , bir ambalaj içinde satışa sunuluyorsa toplam net miktar belirtilmelidir.
- Sayı veya ağırlık olarak satılan ürünler tüketiciye ulaÅŸana kadar hacim veya kütlesinde önemli miktarda kayıplar oluyorsa bu tür ürünlerin net miktarının belirtilmesi zorunlu deÄŸildir.
- Baharatlar ve bitkisel karışımlar hariç 5 g veya 5 ml den daha küçük miktarlarda satışa sunulan ürünlerde net miktarın belirtilmesi zorunlu deÄŸildir.
- Gıda maddelerinin net miktar ve süzme ağırlığı metrik sisteme göre beyan edilmeli ve net miktarları toplu tüketim yerlerine veya gıda üretim yerlerine satılan ürünler hariç Ek 7’ ye uygun olmalıdır.
d) Firmanın adı, adresi ve üretildiÄŸi yer: Ä°malatçı veya ambalajlayıcı veya ithalatçı veya ihracatçı veya dağıtıcı firmanın ticari unvanı, açık adresi, tescilli markası ve üretim yeri bildirilmelidir.
Fason üretim yaptırılması halinde üretim yapan firmanın adı ve adresi belirtilmelidir.
e) Son tüketim tarihi :AÅŸağıdaki kurallara göre belirlenir:
1- Gıda maddesinin son tüketim tarihi gün, ay ve yıl olarak etiket üzerinde aÅŸağıdaki ÅŸekilde kodlanmadan belirtilmelidir.
| Raf ömrü | Son tüketim tarihi | |
| 3 aydan kısa ise | gün ve ay | |
| 3 -18 ay arasında ise | ay ve yıl | |
| 18 aydan uzun ise | yıl |
2- Birinci bent de verilen raf ömürlerine baÄŸlı kalarak son tüketim tarihleri gün ay ve yıl olarak veyaveya ay ve yıl olarak aÅŸağıdaki ifade ile belirtilebilir.
“.....tarihine kadar tüketilmelidir.”
3- Normal koÅŸullarda yada ambalajı açıldıktan sonra mikrobiyolojik yönden çabuk bozulabilecek gıda maddeleri için “..........tarihinden önce tüketilmelidir” ifadesine yer verilmelidir. Bu ifade ile birlikte etikette yer alacak gün ve ay olarak belirtilen tarih, ürünün tüketilmesi için son gündür. Bu ifade sadece süt ürünleri, ısıtılmadan tüketilen piÅŸirilmiÅŸ ürünler, tütsülenmiÅŸ ve kürlenmiÅŸ balık veya yemeye hazır et ürünleri, yemeye hazır gıdalar, piÅŸirilmemiÅŸ ve yarı piÅŸmiÅŸ pasta veya hamur ürünleri, kanatlı veya balık ürünleri ile vakum altında yada modifiye atmosferde paketlenmiÅŸ soÄŸukta saklanan ürünler gibi çabuk bozulabilen gıda maddelerinde bulunmak zorundadır.
4- Gıda maddesinin belirtilen son tüketim tarihi özel muhafaza ÅŸartlarına baÄŸlı ise bu koÅŸullar son tüketim tarihinin yanında belirtilmelidir.
5- Son tüketim tarihi zorunlu olmayan ürünler EK- 8 de belirtilmiÅŸtir.
f) Parti ve/veya seri numarası varsa kod numarası: Parti ve/veya seri numarası varsa kod numarası belirtilmelidir.
g) Üretim izin tarihi, sayısı ve sicil numarası veya ithalat kontrol belgesi tarihi ve sayısı: Etiket üzerinde Ä°lgili Bakanlıkça verilen üretim izin tarihi, sayısı ve sicil numarası veya ithalat kontrol belgesi tarihi ve sayısı belirtilmelidir.
h) Orijin ülke: “Türk Malı” veya “TM” olarak belirtilmelidir. Ä°thal malı gıda maddelerinde ise ülke adı verilmelidir.
ı) GerektiÄŸinde kullanım bilgisi ve/veya muhafaza ÅŸartları: Tüketim öncesi bir iÅŸlem gerektiren durumlarda gıdanın doÄŸru kullanımını saÄŸlamak için gerekli hazırlama bilgisi etiket üzerinde açıkça anlaşılır biçimde yer almalıdır. Gıda maddesinin son tüketim tarihi veya raf ömrünün yanı sıra özel muhafaza ÅŸartlarını gerektiriyorsa bu ÅŸartlar ve bu ÅŸartlarda kullanımı etiket üzerinde belirtilmelidir.
i) Hacmen %1.2 den fazla alkol içeren içeceklerde alkol miktarı : Hacmen %1.2 den fazla alkol içeren içeceklerde alkol miktarı belirtilmelidir.
Ön PaketlenmiÅŸ Gıdaların Etiketlenmesi
Madde 8 – Ön paketleme yapılmış ürünlerin etiketi üzerinde veya üzerine tutturulmuÅŸ bir etikette Madde 2 de verilen bilgiler bulunmalıdır.
Küçük Ambalajlı Gıdaların Etiketlenmesi
Madde 9- En geniÅŸ yüzeyi 10 cm2 den küçük olan ambalaj veya kaplarda ve silinmez ÅŸekilde iÅŸaretlenen ve bu nedenle etiket içermeyen geri dönüÅŸümlü cam ÅŸiÅŸelerde Madde 2 de belirtilen (a), (c), (e) bentlerinde yer alan bilgiler aynı yüzde bulunmalıdır.
Dış Ambalajların Etiketlenmesi
Madde 10- Dış ambalajların etiketlenmesiyle ilgili genel hükümler aÅŸağıda belirtilmektedir:
a) Gıda maddesinin adı: Gıda maddesinin yaygın olarak kullanılan adı veya gıdanın adına ilave olarak onun gerçek tabiatını belirleyen tipi, çeÅŸidi, türü gibi tanımlar belirtilmelidir.
b) Gıda maddesinin son tüketim tarihi: Gıda maddesinin son tüketim tarihi belirtilmelidir.
c) Firmanın adı, adresi ve üretildiÄŸi yer: Ä°malatçı veya ambalajlayıcı veya ithalatçı veya ihracatçı veya dağıtıcı firmanın ticari unvanı, açık adresi, tescilli markası ve üretim yeri bildirilmelidir.
d) Parti ve/veya seri numarası varsa kod numarası: Parti ve/veya seri numarası varsa kod numarası belirtilmelidir.
e) Ä°çindeki iç ambalaj adedi: Ä°çindeki iç ambalaj adedi belirtilmelidir.
f) Ä°ç ambalaj üzerindeki bilgiler dış ambalajdan görülebildiÄŸinde dış ambalaj üzerine yazılması zorunlu deÄŸildir.
g) Ä°ç ambalaj adedi dış ambalajdan kolayca görülüp sayılabilir durumda ise adet belirtilmesi zorunlu deÄŸildir.
Dağıtım Ambalajlarının Etiketlenmesi
Madde 11- Gıda maddelerinin kolay ve güvenilir bir biçimde taşınması, gönderildiÄŸi yere ulaÅŸtığı zaman kolay fark edilmesi için dağıtım ambalajlarının etiketleri üzerinde bulunması gerekli olan bilgiler aÅŸağıda belirtilmektedir:
a) Gıda maddesinin adı,
b) Brüt ağırlığı,
c) Ä°çerdiÄŸi ambalaj adedi.
Dökme Gıdalar
Madde 12- Dökme gıdalar olarak satışa sunulan gıda maddelerinin tüketim ve satış yerlerine sevk edilmesinde Madde 2’ye göre etikette bulunması zorunlu olan bilgileri içeren etiketler dağıtım ambalajı üzerinde yer almalı ve bu bilgilerden gıda maddesinin adı, üretici firmanın adı ve adresi, orijin ülke, son tüketim tarihi ve parti ve/veya seri numarası varsa kod numarası ile ilgili bilgileri içeren etiketler tüketicinin görebileceÄŸi yerlerde bulundurulmalı veya gıda maddesiyle birlikte tüketiciye sunulmalıdır.
Avrupa BirliÄŸine uyum
Madde 13 – Bu TebliÄŸ 2000/13/EEC sayılı “Gıda Maddelerinin Etiketlenmesi, Tanıtımı ve Reklamı Ä°le Ä°lgili Üye Ülkelerin Kanunlarının YaklaÅŸtırılması” “ ve 90/496 sayılı “ Gıda Maddelerinin Besin Etiketlemesi“ “ 80/232/EEC sayılı “ Ön PaketlenmiÅŸ Ürünlerin Net Miktarları ve Net Kapasiteleri ile Ä°lgili Üye Ülkelerin Kanunlarının YaklaÅŸtırılması” üzerine Konsey Direktifleri dikkate alınarak Avrupa BirliÄŸine uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.
Tescil ve denetim
Madde 14 - Bu TebliÄŸ’de yer alan Etiketleme ve Ä°ÅŸaretleme Kurallarına ait hükümlere her tür gıda maddesini üreten ve satan iÅŸyerleri, tescil ve izin, ithalat, kontrol ve denetim sırasında uymak zorundadır. Bu hükümlere uymayan iÅŸyerleri hakkında 24/6/1995 tarihli ve 560 sayılı Gıdaların Üretimi,Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre yasal iÅŸlem yapılır.
Denetim
Madde 15 - Bu TebliÄŸe ait hükümlerin uygulanması 560 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye göre Tarım ve KöyiÅŸleri Bakanlığı ile SaÄŸlık Bakanlığınca denetlenir.
Geçici Madde 1-Halen faaliyet gösteren ve bu TebliÄŸ kapsamında gıda maddesi üreten ve satan iÅŸyerleri altı ay içinde bu TebliÄŸ hükümlerine uymak zorundadır. Bu süre içinde gerekli düzenlemeleri yapmayan üretim yerlerinin faaliyetine izin verilmez. Bu üretim ve satış yerleri hakkında 560 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre yasal iÅŸlem yapılır.
Yürürlük
Madde 16- Bu TebliÄŸ yayımı tarihinde yürürlüÄŸe girer.
Yürütme
Madde 17 - Bu TebliÄŸ hükümlerini Tarım ve KöyiÅŸleri Bakanı ile SaÄŸlık Bakanı yürütür.
Ek-1
ENERJÄ° ÇEVRÄ°M FAKTÖRLERÄ°
| Karbohidrat (ÅŸeker alkoller hariç) | 4 kcal/g | - | 17 Kj/g | |
| Åžeker alkoller | 2.4 kcal/g | – | 10 Kj/g | |
| Protein | 4kcal/g | - | 17 Kj/g | |
| YaÄŸ | 9 kcal/g | – | 37 Kj/g | |
| Etil Alkol | 7kcal/g | – | 29 Kj/g | |
| Organik Asit | 3kcal/g | – | 13 Kj/g |
Ek-2
BESLENME REFERANS DEÄžERLERÄ°
| Protein | (g) | 50 | |
| Vitamin A | (µg) | 800 (1) | |
| Vitamin D | (µg) | 5 | |
| Vitamin E | (mg) | 10 | |
| Vitamin C | (mg) | 60 | |
| Tiamin | (mg) | 1.4 | |
| Riboflavin | (mg) | 1.6 | |
| Niasin | (mg) | 18 | |
| Vitamin B6 | (mg) | 2 | |
| Folik asit | (µg) | 200 | |
| Vitamin B12 | (µg) | 1 | |
| Biotin | (mg) | 0.15 | |
| Pantotenik asid | (mg) | 6 | |
| Kalsiyum | (mg) | 800 | |
| Fosfor | (mg) | 800 | |
| Magnezyum | (mg) | 300 | |
| Demir | (mg) | 14 | |
| Çinko | (mg) | 15 | |
| Ä°yot | (µg) | 150 |
Ek-3
ENERJÄ° VE BESÄ°N ÖGELERÄ°NÄ°N ETÄ°KETTE BÄ°LDÄ°RÄ°LMESÄ°
Enerji ve Besin Ögeleri 100 g veya 100 ml deki ya da bir porsiyondaki miktarı
Enerji DeÄŸeri (kcal ve Kj)
Protein (g)
YaÄŸlar (g)
Tekli Doymamış Yağ Asitleri (g)
Çoklu Doymamış YaÄŸ Asitleri (g)
DoymuÅŸ YaÄŸ Asitleri (g)
Kolesterol (mg)
Karbohidratlar (g)
Åžekerler (g)
Åžeker alkoller (g)
NiÅŸasta (g)
Lif (g)
Sodyum (mg)
Vitaminler (mg)
Mineraller (mg)
( 1 ) 1 µg Vitamin A (Retinol ) = 6µ g b – Karoten
Ek-4
BESÄ°N ÖGELERÄ° Ä°LE Ä°LGÄ°LÄ° BEYAN TABLOSU
| BÄ°LEÅžEN | BEYAN | KOÅžUL |
| Enerji | DüÅŸük Enerjisiz |
100 g katı gıdada 40 kcal (170 Kj) den az olmalıdır. 100 ml sıvı gıdada 20 kcal (80 Kj) den az olmalıdır. 100 ml sıvı gıdada 4 kcal’den az olmalıdır. |
| YaÄŸ | DüÅŸük/Az YaÄŸsız |
100 g katı gıdada 3 g dan az olmalıdır. 100 ml sıvı gıdada 1,5 g dan az olmalıdır. 100 g katı veya 100 ml sıvı gıdada 0.5 g dan az olmalıdır. |
| DoymuÅŸ yaÄŸ |
DüÅŸük /Az (1) DoymuÅŸ yaÄŸ içermeyen |
100 g katı gıdada 1,5 g dan az olmalıdır. 100 ml sıvı gıdada 0,75 g dan az olmalıdır. Enerjinin % 10’undan az olmalıdır. 100 g katı veya 100 ml sıvı gıdada 0,1 g dan az olmalıdır. |
| Kolesterol | DüÅŸük (1) Kolesterolsüz |
100 g katı gıdada 0,02 g dan az olmalıdır. |
| Şekerler | Şekersiz | 100 g katı veya 100 ml sıvı gıdada 0,5 g dan az olmalıdır. |
| Sodyum | DüÅŸük Çok DüÅŸük Sodyumsuz |
100 g’da 0,12 g dan az olmalıdır. 100 g’da 0,04 g dan az olmalıdır. 100 g’da 0,005 g dan az olmalıdır. |
| Lif (g) | Kaynak Yüksek |
100 g’da 3 g dan az veya 100 kcal’de 1,5 g dan az olmamalıdır. 100 g’da 6 g dan az veya 100 kcal’de 3 g dan az olmamalıdır. |
| Protein | Kaynak Yüksek |
100 g katı gıdada Beslenme Referans DeÄŸerinin % 10’undan az olmamalıdır. 100 ml sıvı gıdada Beslenme Referans DeÄŸerinin % 5’inden az olmamalıdır. 100 kcal’de Beslenme Referans DeÄŸerinin % 5’inden az olmamalıdır. Kaynak için verilen deÄŸerlerin 2 katı olmalıdır. |
| Vitaminler ve mineraller | Kaynak Yüksek |
100 g katı gıdada Beslenme Referans DeÄŸerinin % 15’inden az olmamalıdır. 100 ml sıvı gıdada Beslenme Referans DeÄŸerinin % 7,5’undan az olmamalıdır. 100 kcal’de Beslenme Referans DeÄŸerinin % 5’inden az olmamalıdır. Kaynak için verilen deÄŸerlerin 2 katı olmalıdır. |
(1) Trans yağ asitleri de hesaba katılmalıdır.
Ek-5
BÄ°LEÅžEN LÄ°STESÄ°NDE GRUP ADI Ä°LE BELÄ°RTÄ°LEBÄ°LECEK ÜRÜNLER
| TANIMLAR | GRUP ADLARI |
| Zeytinyağı, domuz yağı , sığır yağı dışında Rafine yaÄŸlar | “bitkisel” veya “hayvansal” ifadesi ile birlikte veya - Spesifik bitki veya hayvan orijini ile birlikte ve - Hidrojene edilmiÅŸ yaÄŸda hidrojene ifadesi ile birlikte “YaÄŸ “ |
| Ä°ki yada daha fazla tahıl çeÅŸidinden oluÅŸan un karışımları | Elde edildiÄŸi tahılların azalan oranlara göre listesi ile birlikte “Un” |
| NiÅŸastalar ve fiziksel olarak veya enzimler ile modifiye edilmiÅŸ niÅŸastalar | - “NiÅŸasta “ |
| Gıdanın isminde veya tanıtımında doÄŸrudan adı geçmeyen ancak gıda maddesinde bileÅŸen olarak kullanılan tüm balık çeÅŸitleri | - “Balık “ |
| Gıdanın isminde veya tanıtımında DoÄŸrudan adı geçmeyen ancak gıda maddesinde bileÅŸen olarak kullanılan tüm peynir çeÅŸitleri | - “Peynir” |
| Gıda maddesinin içinde ağırlıkça % 2 yi aÅŸmayan tüm Baharat | - “Baharat ‘ veya ‘Baharat karışımları “ |
| Gıda maddesinin içinde ağırlıkça % 2 yi aÅŸmayan tüm bitki parçaları ve bitkiler | - “Bitkiler ‘veya ‘Bitki karışımları “ |
| Sakız mayası üretiminde kullanılan tüm gum karışımları | - “Sakız mayası “ |
| Bütün sakaroz çeÅŸitleri | - “Åžeker “ |
| Susuz dekstroz ve dekstroz Monohidrat | - “Dekstroz “ |
| Glukoz ÅŸurubu ve kurutulmuÅŸ Glikoz ÅŸurubu | - “Glukoz ÅŸurubu“ |
| Kazein, Kazeinat ve peynir altı suyu proteini gibi tüm süt proteini çeÅŸitleri ve bunların karışımları | - “Süt proteinleri “ |
| PreslenmiÅŸ veya rafine kakao yağı | - “Kakao yağı “ |
| Gıda maddesinin içinde ağırlıkça %10 u geçmeyen kristalize edilmiÅŸ meyveler | - “Kristalize edilmiÅŸ meyve “ |
| Gıda maddesinin içinde ağırlıkça %10 u geçmeyen tüm sebze karışımları | - “Sebzeler “ |
| Tüm ÅŸarap çeÅŸitleri | - “Åžarap “ |
| Ä°zole, konsantre ve tekstüre soya proteini | -“Soya proteini” |
EK 6
GIDA KATKI MADDELERÄ°NÄ°N SINIF Ä°SÄ°MLERÄ°
| Antioksidan | |
| Aroma arttırıcı | |
| Asit | |
| Asitlik düzenleyici | |
| Emülgatör | |
| EmülsifiyeTuzları(1) | |
| Hacim artırıcı | |
| Ä°tici gaz | |
| JelleÅŸtirici | |
| Koruyucular | |
| Kıvam arttırıcı | |
| Kabartıcı | |
| Köpüklenmeyi önleyici | |
| Köpük oluÅŸturucu | |
| Modifiye niÅŸasta(2) | |
| Nem tutucu | |
| Parlatıcı | |
| Renklendirici | |
| Stabilizör | |
| SertleÅŸtirici | |
| Tatlandırıcı | |
| Un iÅŸlem maddeleri |
1) Sadece iÅŸlem görmüÅŸ peynirler ve iÅŸlenmiÅŸ peynir bazlı ürünler için
(1) Spesifik ismi veya EC numarasının belirtilmesi gerekmektedir.
EK 7
AMBALAJLI OLARAK TÜKETÄ°CÄ°YE SUNULAN GIDA MADDELERÄ°NÄ°N NET MÄ°KTARLARI
1- Ağırlık Olarak Satılan Gıda Ürünlerinin Net Miktarları ( g )
1.1 - Tereyağı , margarinler , hayvansal ve nebati yaÄŸlar,emülsiyonlanmış olarak da ekmeÄŸe sürülen düÅŸük yaÄŸ içerikli malzemeler
125 – 250 – 500 – 1000 – 1500 – 2000 – 2500 – 5000
1.2 - “petits suisses “tipi ve benzeri ambalajlı peynirler dışındaki taze peynirler
62.5 – 125 –250 – 500 – 1000 – 2000 – 5000
1.3 - Yemeklik tuzlar
125 – 250 – 500 – 750 – 1000 – 1500 - 5000
1.4 - Pudra ÅŸekeri, altın kahverengi veya kahverengi ÅŸeker, nöbet ÅŸekeri, kristal ve kesme ÅŸeker
125 – 250 – 500 – 750 – 1000 – 1500 – 2000 – 2500 – 3000 – 4000 – 5000
1.5 - Bebek ürünleri hariç olmak üzere tahıl ürünleri
1.5.1- 1.5.4’deki ürünler ve bulgur hariç tahıl kırmaları, ezmeleri irmikleri ve unları ile yulaf ezmesi ve unu
125 – 250 – 500 – 1000 – 1500 – 2000 – 2500 (1) – 5000 - 10000
1.5.2 -Makarna çeÅŸitleri
125 – 250 – 500 – 1000 – 1500 – 2000 – 3000 – 4000 – 5000 - 10000
1.5.3- Pirinç, bulgur çeÅŸitleri ve kuru baklagiller
125 – 250 – 500 – 1000 – 2000 – 2500 – 5000
1.5.4- Tahıl ürünlerinin kabartılması ya da kavurması ile üretilen, mısır gevreÄŸi ve benzeri gıda maddeleri
250 – 375 - 500 – 750 -1000 – 1500 -2000
1.6 – KurutulmuÅŸ sebzeler ve meyveler (2)
125 – 250 – 500 – 1000 – 1500 – 2000 – 5000 -75000 - 10000
1.7 –Türk kahvesi hariç öÄŸütülmüÅŸ veya öÄŸütülmemiÅŸ kavrulmuÅŸ kahve, hindiba kahve ikameleri
125 – 250 – 500 – 1000 – 2000 – 3000 – 4000 - 5000 - 10000
1.8 – DondurulmuÅŸ gıdalar
1.8.1- Sebze ve meyve ayrıca patates cipsi için önceden hazırlanmış patatesler
150 – 300 - 450 – 600 – 750 - 1000 – 1500 – 2000 – 2500
1.8.2- Kızartılmış veya kızartılmamış balık filetoları ve balık porsiyonları,
100 –200 - 300 – 400 –500 - 600 – 800 - 1000 – 2000 – 2500
1.8.3- Balık çubukları
150 – 300 – 450 – 600 – 900 - 1200 – 1500 – 1800
2- Hacim Olarak Satılan Gıda Ürünlerinin Net Miktarları (ml )
2.1- Hacmi kabın ÅŸekline baÄŸlı olarak belirlenmeyen dondurma hariç olmak üzere 250ml. den fazla miktarlarda dondurmalar
– 500 - 750 - 1000 –1500 - 2000 – 2500 – 3000 – 4000 – 5000
Yulaf ezmesi ve yulaf unu için bu deÄŸerlere izin verilmemiÅŸtir
Patates ve suyu giderilmiÅŸ sebzeler hariç olmak üzere
EK 8
SON TÜKETÄ°M TARÄ°HÄ° ZORUNLU OLMAYAN ÜRÜNLER
- FilizlenmiÅŸ tohum , baklagil vb. ürünler dışında ; patates dahil olmak üzere kesme, soyma vb. iÅŸlemler uygulanmamış tüm taze sebze ve meyveler
-Åžarap, likör ÅŸarapları , köpüren ÅŸaraplar, aromatik ÅŸaraplar, üzüm dışındaki meyvelerden oluÅŸan bu tür ürünler, CN kodu 2206 00 9, 2206 0093 ve 2206 00 99 içecekler ile üzüm ve üzüm şırasından üretilen içecekler
- Hacmen % 10 veya daha fazla alkol içeren içecekler
- Sirke
- Yemeklik tuz
- Toplu tüketim yerlerine sunulan 5 litreden fazla ambalajlanmış hafif içki , meyve suyu, meyve nektarı, alkollü içecekler
- Ekmek, simit çörek ,pasta gibi içeriklerinin doÄŸası gereÄŸi üretildikten sonra normal olarak 24 saat içinde tüketilen unlu mamuller
- Kristal ve kesme şeker gibi katı şekerler
- Sadece aroma ve/veya renklendirici ÅŸeker içeren ÅŸekerleme ürünleri
- Sakızlar ve sakız ürünleri
- Porsiyon dondurmalar
Resmi Gazete: 29.01.2004-25361
Gıda Maddelerinin Genel Etiketleme ve Beslenme Yönünden Etiketleme Kuralları TebliÄŸinde DeÄŸiÅŸiklik Yapılması Hakkında TebliÄŸ
(TebliÄŸ No : 2004/5)
MADDE 1 – 25/8/2002 tarihli ve 24857 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Türk Gıda Kodeksi Gıda Maddelerinin Genel Etiketleme ve Beslenme Yönünden Etiketleme Kuralları TebliÄŸi”nin 4 üncü maddesi birinci fıkrasında geçen “Bu Yönetmelikte geçen;” ibaresi “Bu TebliÄŸde geçen;” olarak deÄŸiÅŸtirilmiÅŸtir.
MADDE 2 – Aynı TebliÄŸin 7 inci maddesi (c) bendinin son paragrafı aÅŸağıdaki ÅŸekilde deÄŸiÅŸtirilmiÅŸ ve aynı bendin sonuna aÅŸağıdaki paragraf eklenmiÅŸtir.
“- Gıda maddelerinin net miktar ve süzme ağırlığı metrik sisteme göre beyan edilmelidir.
-Gıda üretim yerleri ve toplu tüketim yerleri hariç olmak üzere ambalajlı olarak doÄŸrudan tüketiciye sunulan gıda maddelerinin nominal dolum miktarları Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından 10 Nisan 2002 tarih ve 24722 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüÄŸe giren “Hazır Ambalajlı Belirli Ürünler Ä°çin Müsaade Edilen Nominal Kapasite ve Dolum Miktarı Serilerine Dair Yönetmelik” 80/232/AT ve “Hazır Ambalajlı Sıvı Mamullerin Hacim Tespitine Dair Yönetmelik”75/106/AT ye göre belirlenir.”
MADDE 3 – Aynı TebliÄŸin “Besin ÖÄŸeleri ile Ä°lgili Beyan Tablosu” baÅŸlıklı 4 numaralı Ekinin son satırı aÅŸağıdaki ÅŸekilde deÄŸiÅŸtirilmiÅŸtir.
| Vitaminler ve mineraller | Kaynak Yüksek |
100 g katı gıdada Beslenme Referans DeÄŸerinin % 15’inden az olmamalıdır. 100 ml sıvı gıdada Beslenme Referans DeÄŸerinin % 15 inden az olmamalıdır. 100 kcal’de Beslenme Referans DeÄŸerinin % 5’inden az olmamalıdır. Kaynak için verilen deÄŸerlerin 2 katı olmalıdır. |
MADDE 4 - Aynı Tebliğin 6 numaralı Ekinde yer alan dip not aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) Sadece iÅŸlem görmüÅŸ peynirler ve iÅŸlenmiÅŸ peynir bazlı ürünler için (2) Spesifik ismi veya EC numarasının belirtilmesi zorunlu deÄŸildir.”
MADDE 5 - Aynı TebliÄŸin 7 numaralı Eki yürürlükten kaldırılmış ve diÄŸer ekler buna göre teselsül ettirilmiÅŸtir.
Yürürlük
MADDE 6- Bu TebliÄŸ yayımı tarihinde yürürlüÄŸe girer.
Yürütme
MADDE 7- Bu TebliÄŸ hükümlerini Tarım ve KöyiÅŸleri Bakanı ile SaÄŸlık Bakanı yürütür.
Resmi Gazete: 22.01.2006-26057
Gıda Maddelerinin Genel Etiketleme ve Beslenme Yönünden Etiketleme Kuralları TebliÄŸinde DeÄŸiÅŸiklik Yapılması Hakkında TebliÄŸ
(TebliÄŸ No : 2006/3)
MADDE 1- 25/08/2002 tarihli ve 24857 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi- Gıda Maddelerinin Genel Etiketleme ve Beslenme Yönünden Etiketleme Kuralları TebliÄŸi’nin 2 nci maddesi aÅŸağıdaki ÅŸekilde deÄŸiÅŸtirilmiÅŸtir.
“Bu TebliÄŸ; direkt tüketime sunulan doÄŸal kaynak, doÄŸal maden, içme, iÅŸlenmiÅŸ içme, iÅŸlenmiÅŸ maden suyu ve tıbbi sular hariç gıda maddeleri ile restoran, hastane, kantin ve benzeri toptan gıda maddeleri saÄŸlayan iÅŸyerlerine sunulan gıda maddelerini kapsar.”
MADDE 2- Aynı TebliÄŸin 29/1/2004 tarihli ve 25361 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan TebliÄŸle deÄŸiÅŸik 4 üncü maddesinin tanımlar bölümünde yer alan “Etiket” tanımı madde metninden çıkarılmış, “Etiketleme” tanımı aÅŸağıdaki ÅŸekilde deÄŸiÅŸtirilmiÅŸ ve “BileÅŸen” tanımından sonra gelmek üzere “BileÅŸik bileÅŸen” tanımı eklenmiÅŸtir.
“Etiketleme: Gıda maddesini tanıtıcı her türlü yazı, özel bilgi, ticari marka, marka adı, gıda maddesi ile ilgili kullanılan özel isimlendirme, resimsel öÄŸeler veya iÅŸaretleri içeren ve gıdanın ambalajında bulunan veya doküman, bildirim, etiket gibi gıda ile birlikte sunulan, gıdayı tanıtan veya ifade eden tanıtım bildirimlerini,”
“BileÅŸik bileÅŸen: Ä°ki veya daha fazla bileÅŸenden oluÅŸan gıda bileÅŸenini,”
MADDE 3 – Aynı TebliÄŸin 5 inci maddesinin (e), (f) ve (g) bentleri aÅŸağıdaki ÅŸekilde deÄŸiÅŸtirilmiÅŸ ve (v) bendinden sonra gelmek üzere aÅŸağıdaki (y) bendi eklenmiÅŸtir.
“e) Gıda maddesinin etiketi, ambalajı ve biçimi sahte, yanıltıcı veya gıdanın doÄŸasına, özelliklerine, bileÅŸimine, miktarına, raf ömrüne, orijinine ve üretim metotlarına göre hatalı bir izlenim yaratacak; gıdanın sahip olmadığı etki ve özelliklere atıfta bulunacak; özellikleri açısından benzer olan gıdalara üstün olduÄŸunu beyan edecek biçimde olmamalı; yanlış izlenimler yaratmak suretiyle doÄŸrudan ya da dolaylı olarak, anlam karışıklığına yol açabilecek veya tüketiciyi baÅŸka gıda maddesi ile ilgili olduÄŸunu düÅŸündürebilecek ya da tüketiciyi yanıltacak resim, ÅŸekil ve benzerlerini içermemelidir. Bu hususlar gıda maddesinin tanıtımı ve reklamı için de geçerlidir.
f)Özel beslenme amaçlı gıdalar dahil herhangi bir gıda maddesinin etiketinde, o gıda maddesinin hastalıkları önleme, iyileÅŸtirme ve tedavi etme özelliÄŸi olduÄŸunu bildiren veya ima eden ifadeler yer alamaz. Bu hususlar gıda maddesinin tanıtımı ve reklamı için de geçerlidir.
g) Beslenme yönünden etiketleme; etiketinde, tanıtımında veya reklamında beslenme beyanı ve/veya saÄŸlık beyanı yapılan gıdalar için zorunlu olup diÄŸer gıdalarda zorunlu deÄŸildir.”
“y) AÅŸağıdaki özellikleri bir arada taşıyan gıda maddelerine EK-4’de yer alan besin öÄŸeleri ile ilgili koÅŸulları saÄŸlaması ÅŸartıyla EK-9’da yer alan saÄŸlık beyanları yapılabilir:
- Günlük diyetin bir parçası olarak tüketilen,
- Åžeker ile ilgili yapılan beyanlar hariç olmak üzere beyan edilen etkiyi diyette normal olarak tüketilmesi beklenen miktarlarda gösteren,
- BileÅŸimindeki alkol miktarı hacmen % 1,2’yi geçmeyen,
- BileÅŸiminde en fazla 3 g/100 g doymuÅŸ yaÄŸ, 400 mg/ 100 g sodyum, 15 g/100 g eklenen ÅŸeker bulunan,
- C vitamini eklenmiÅŸ narenciye dışındaki meyve suları hariç olmak üzere, vitamin ve mineral ilave edilmemiÅŸ hali ile A vitamini, C vitamini, kalsiyum, demir ve protein deÄŸerlerinden en az birini EK-2’de yer alan beslenme referans deÄŸerlerinin günlük önerilen miktarının en az % 10’u oranında karşılayan,
- Özel beslenme amaçlı olmayan gıdalar”
MADDE 4- Aynı Tebliğin 6 ncı maddesinin (d) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“d) Üretici veya ambalajlayıcı firmanın adı, tescilli markası ve adresi,”
MADDE 5- Aynı TebliÄŸin 7 nci maddesinin (b) bendi, (c) bendinin üçüncü fıkrası, (d) bendi, (i) bendi aÅŸağıdaki ÅŸekilde deÄŸiÅŸtirilmiÅŸ ve (i) bendinden sonra gelmek üzere aÅŸağıdaki (j) bendi eklenmiÅŸtir.
“b) Ä°çindekiler: Gıda maddesinin üretiminde veya hazırlanmasında kullanılan ve deÄŸiÅŸmiÅŸ formu ile de olsa son üründe yer alan hammadde ve gıda katkı maddeleri etiket üzerinde üretim sırasında kullanıldıkları miktara göre azalan oranlarda belirtilmelidir. Gıda maddesinin içindekilerin belirtilmesinde aÅŸağıdaki hükümler uygulanır:
- BileÅŸen listesinde grup adı ile belirtilebilecek ürünler EK-5’de verilmiÅŸtir.
-BileÅŸik bileÅŸenin ögeleri gıdanın bileÅŸeni olarak kabul edilir ve içindekiler listesine bileÅŸik bileÅŸen yerine yazılabilir. Ancak içindekiler listesine bileÅŸik bileÅŸen yazılmak istendiÄŸinde, bileÅŸik bileÅŸenin yanında bileÅŸimi belirtilmelidir. AÅŸağıdaki durumlarda ise;
- mevzuatla tanımlanan ve son üründe % 2’den az olan bileÅŸik bileÅŸenlerinin,
- ot ve/veya baharat karışımından oluÅŸan ve son üründe % 2’den az olan bileÅŸik bileÅŸenlerinin,
- mevzuata göre içindekiler listesi bulunması zorunlu olmayan gıdanın bileÅŸik bileÅŸen olması durumunda, bileÅŸik bileÅŸenin ögelerinin belirtilmesi zorunlu deÄŸildir.
- Aşağıdaki durumlarda bileşenlerin;
- gıdanın bileÅŸenlerinden taşınan ve son üründe teknolojik fonksiyonu bulunmayan gıda katkı maddelerinin,
- işlem yardımcılarının,
- katkı maddesi olmayan ancak iÅŸlem yardımcıları gibi aynı ÅŸekilde ve aynı amaçla kullanılan ve farklı bir formda olsa dahi son üründe bulunan maddelerin,
- gıda katkı ve aroma maddelerinin taşıyıcılarının; gıdanın iÅŸlenmesinde geçici olarak ortamdan uzaklaÅŸtırılarak daha sonra orijinal halindeki miktarını aÅŸmayacak biçimde yeniden ortama katılan bileÅŸenlerin, içindekiler listesinde belirtilmesi zorunlu deÄŸildir.
- Etiketinde içindekiler listesinin bulunması zorunlu olmayan ürünler aÅŸağıda belirtilmektedir:
- Tek bir bileÅŸenden oluÅŸan ve adından içindeki bileÅŸeni açıkça anlaşılan ürünler,
- Patateste dahil olmak üzere soyulmuÅŸ doÄŸranmış ve benzeri iÅŸlemlere tabi tutulmuÅŸ taze meyve ve sebzeler,
- Tanımından açıkça karbonatlı olduÄŸu belli olan karbonatlı sular,
- Tek bir üründen elde edilen ve içerisinde baÅŸka bileÅŸen katılmamış olan fermantasyon sirkeleri,
- Taze peynir ve eritme peynirleri hariç içine laktik ürünler, enzimler ve mikroorganizma kültürleri veya üretimde ihtiyaç duyulan tuz dışında bileÅŸen katılmamış olan peynir, tereyağı, fermente süt ve kremalar,
- Ürüne eklenen su ve uçucu maddelerin içindekiler kısmında belirtilmesinde son üründeki miktarları göz önüne alınır. Son ürünün toplam ağırlığından su dışındaki bileÅŸenlerin ağırlığı çıkartılarak eklenen suyun miktarı hesaplanır. Ancak bu ÅŸekilde hesaplanan su ve uçucu maddelerin miktarı son üründe % 5’i aÅŸmıyorsa, içindekiler listesinde belirtilmesi zorunlu deÄŸildir.
- Herhangi bir bileÅŸenin yapısından uzaklaÅŸtırılan suyun üretim sırasında yeniden kazandırılması amacı ile eklenen su veya dolgu maddesi olarak kullanılan suyun içindekiler listesinde belirtilmesi zorunlu deÄŸildir.
- Su ilavesi ile hazırlanarak tüketilecek olan suyu uçurulmuÅŸ veya konsantre formdaki gıdaların bileÅŸenleri listelenirken tüketime hazır formları dikkate alınır ve “tüketime hazır haldeki ürünün içindekiler” baÅŸlığı ile listelenir.
- Yaklaşık aynı miktarlarda çeÅŸitli meyve ve sebzeler içeren bir karışımın içindekilerde herhangi birinin ağırlıkça oranının açıkça baskın olmaması halinde “deÄŸiÅŸen miktarlarda ......” ifadesi kullanılarak listelenir.
- Yaklaşık aynı miktarlarda çeÅŸitli baharat ve bitki içeren bir karışımın içindekilerde herhangi birinin ağırlıkça oranının açıkça baskın olmaması halinde “deÄŸiÅŸen miktarlarda ......” ifadesi kullanılarak listelenir.
- Gluten içerme ihtimali olduÄŸundan, bileÅŸenler içerisinde yer alan niÅŸasta mutlaka bitkisel orijini ile belirtilmelidir.
- Gıda maddesinin ismi ile birlikte anılan veya etiket üzerinde kelime , resim veya grafik ile vurgulanan ve bu yolla gıdanın benzeri ürünlerle karışmasına engel olan ana bileÅŸen veya bileÅŸen gurubunun net miktarının etiket üzerinde belirtilmesi zorunludur. Üretim anında katılan bileÅŸen veya bileÅŸen gurubunun % miktarı gıda maddesinin adının hemen yanında veya bileÅŸen listesinde söz konusu bileÅŸenle birlikte belirtilmelidir.
- Ürün adı ile birlikte anılsa dahi , baharat ve bitki karışımları gibi üretim anında aroma vermek amacı ile küçük miktarlarda katılan bileÅŸen veya bileÅŸen guruplarının net miktarının belirtilmesi zorunlu deÄŸildir.
- Gıda katkı maddeleri bu TebliÄŸde EK-6’da yer alan sınıflamaya göre fonksiyonları ile birlikte adı veya EC kod numarası ile verilmelidir. EÄŸer kullanılan katkı maddelerinin birden fazla fonksiyonu var ise, söz konusu gıdadaki fonksiyonu belirtilir. Ancak modifiye niÅŸastalar mutlaka bitkisel orijini ile belirtilmelidir.
-Gıda aromaları, “aroma(lar)” olarak veya grup ismiyle belirtilmeli veya aromayı tanımlayan “.... aroması” ÅŸeklinde ifade edilmelidir.
- Gıda maddesinin bileÅŸiminde tatlandırıcı var ise “içinde tatlandırıcı vardır”ifadesi, hem ÅŸeker hem tatlandırıcı var ise “içinde ÅŸeker ve tatlandırıcı vardır” ifadesi, gıda maddesine % 10 veya daha fazla ÅŸeker alkol eklenmiÅŸ ise “Aşırı Tüketimi Laksatif etkiye neden olabilir” ifadesi, kullanılan tatlandırıcı içerisinde aspartam var ise “Fenil alanin içerir” ifadesi yer almalıdır.
- Etikette belirtilmesi zorunlu allerjen bileÅŸenler listesi EK-8’de yer almaktadır. Bu bileÅŸenler son üründe deÄŸiÅŸik bir formda olsalar bile, etikette açıkça belirtilmelidirler. Ancak gıda maddesinin ismi, ilgili bileÅŸeni içeriyorsa, ayrıca bir ifadeye gerek yoktur. Bununla birlikte, gıdanın üretiminde kullanılan herhangi bir maddenin kendisi veya deÄŸiÅŸik formu ürün içinde bulunuyorsa ve bu madde EK-8’de yer alan bileÅŸenlerden oluÅŸuyorsa, bu bileÅŸen etiket üzerinde belirtilir. Alkollü içecekler için de aynı kurallar geçerlidir.
- Son üründeki bileÅŸen oranı % 2’den az olduÄŸu durumda, diÄŸer bileÅŸenlerden sonra katılan miktar dikkate alınmaksızın listeye ilave edilebilir.
- Gıda maddesinin hazırlanmasında veya üretiminde benzer veya birbirinin yerine kullanılabilen bileÅŸenler; gıda maddesinin bileÅŸimini, doÄŸasını veya belirlenen miktarını deÄŸiÅŸtirmeksizin son üründe % 2’den az oranda ve ikiden fazla olmamak üzere en az birinin bulunması durumunda “.….ve/veya…..içerir” ifadesi ile bileÅŸenler listesinde yer alabilir. Bu hüküm EK-8’deki bileÅŸenlere veya katkı maddelerine uygulanmaz.”
“-Ambalajında sıvı içinde sunulan katı gıda maddelerinin süzme ağırlığı verilmelidir.”
“d) Üretici veya ambalajlayıcı firmanın adı, tescilli markası ve üretim veya ambalajlama yeri adresi: Üretici veya ambalajlayıcının ticari unvanı, açık adresi ve tescilli markası, ithalatçı/ihracatçı/dağıtıcı firmanın adı ve açık adresi bildirilmelidir.
Fason üretim/ambalajlama yaptırılması halinde üretim/ambalajlama yaptıran firmanın adı ve adresi belirtilmelidir.”
“i) Alkol oranı % 1,2’den fazla olan içecekler; EK-8’de bulunan herhangi bir bileÅŸeni içeriyorsa, etikette ilgili bileÅŸenin isminden sonra gelmek üzere “….. içerir” ifadesi bulunmalıdır. Ancak bu bileÅŸen bileÅŸenler listesinde özel bir grup ismine sahipse veya ürün isminde yer alıyorsa bu ifadenin kullanılmasına gerek yoktur.
j) GerektiÄŸinde Åžaraplar, Aromatize Åžaraplar, Aromatize Åžarap Bazlı Ä°çecekler, Aromatize Åžarap Ürün Kokteyleri ve Distile Alkollü Ä°çkiler EK-8’de bulunan herhangi bir bileÅŸeni içeriyorsa etikette ilgili bileÅŸenin isminden sonra gelmek üzere “….. içerir” ifadesi bulunmalıdır. Ancak bu bileÅŸen bileÅŸenler listesinde özel bir grup ismine sahipse veya ürün isminde yer alıyorsa bu ifadenin kullanılmasına gerek yoktur.”
MADDE 6- Aynı TebliÄŸin EK-5’i aÅŸağıdaki ÅŸekilde deÄŸiÅŸtirilmiÅŸtir.
“EK 5
BÄ°LEÅžEN LÄ°STESÄ°NDE GRUP ADI Ä°LE BELÄ°RTÄ°LEBÄ°LECEK ÜRÜNLER
| TANIMLAR | GRUP ADLARI |
| Rafine yaÄŸlar (zeytinyağı, domuz yağı, sığır yağı hariç) | “YaÄŸ” - uygun olduÄŸu yerde “bitkisel” veya “hayvansal” ifadesi veya - Spesifik bitki veya hayvan orijini ile birlikte Hidrojene edilmiÅŸ yaÄŸda mutlaka “hidrojenize” ifadesi ile birlikte |
| Ä°ki veya daha fazla tahıl çeÅŸidinden oluÅŸan un karışımları | “Un” Elde edildiÄŸi tahıl çeÅŸitlerinin azalan miktarlarına göre listesi ile birlikte |
| NiÅŸastalar (fiziksel olarak veya enzimlerle modifiye edilmiÅŸ) | “NiÅŸasta” |
| Gıdanın isminde veya tanıtımında doÄŸrudan adı geçmeyen ancak gıda maddesinde bileÅŸen olarak kullanılan tüm balık çeÅŸitleri | “Balık” |
| Gıdanın isminde veya tanıtımında doÄŸrudan adı geçmeyen ancak gıda maddesinde bileÅŸen olarak kullanılan tüm peynir çeÅŸitleri | “Peynir” |
| Gıda maddesinin içinde ağırlıkça % 2’yi aÅŸmayan tüm baharat çeÅŸitleri | “Baharat” veya “Baharat karışımları” |
| Gıda maddesinin içinde ağırlıkça % 2’yi aÅŸmayan tüm bitki parçaları ve bitkiler | “Bitki(ler)” veya “Bitki karışımları” |
| Sakız üretiminde kullanılan tüm gum karışımlarının | “Sakız mayası” |
| PiÅŸirilmiÅŸ kırıntı haline getirilmiÅŸ fırıncılık hububat ürünlerinin tümü | “Kırıntılar” veya “Gevrek/peksimet” |
| Sakaroz çeÅŸitlerinin tümü | “Åžeker” |
| Susuz dekstroz ve dekstroz monohidrat | “Dekstroz” |
| Glukoz ÅŸurubu ve kurutulmuÅŸ glukoz ÅŸurubu | “Glukoz ÅŸurubu” |
| Tüm süt proteini çeÅŸitleri (kazein, kazeinat ve peynir altı suyu proteinleri) ve bunların karışımları | “Süt proteinleri” |
| PreslenmiÅŸ veya rafine kakao yağı | “Kakao yağı” |
| Tüm ÅŸarap çeÅŸitleri | “Åžarap” |
MADDE 7- Aynı TebliÄŸin “Gıda Katkı Maddelerinin Sınıf Ä°simleri” baÅŸlıklı 6 No’lu Ekinin son satırına “topaklanmayı önleyiciler” ifadesi eklenmiÅŸtir.
MADDE 8- Aynı TebliÄŸe 29/1/2004 tarihli ve 25361 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan TebliÄŸle teselsül ettirilen EK-7’den sonra gelmek üzere aÅŸağıdaki EK-8 ve EK-9 eklenmiÅŸtir.
“EK-8
ALLERJEN BÄ°LEÅžENLER
| BileÅŸenler | Hariç tutulan ürünler |
| Gluten içeren tahıl çeÅŸitleri (buÄŸday, çavdar, arpa, yulaf, kılçıksız buÄŸday, kamut veya hibrit türleri) ve ürünleri | - Dekstroz dahil buÄŸday bazlı glukoz ÅŸurupları - BuÄŸday bazlı maltodekstrinler - Arpa bazlı glukoz ÅŸurupları -Distile alkollü içkilerin distilatında kullanılan tahıl çeÅŸitleri |
| Kabuklular ve ürünleri | |
| Yumurta ve ürünleri | - Åžarapta kullanılan yumurtadan üretilen lizozim - Åžarap ve elma ÅŸarabında inceltici madde olarak kullanılan yumurtadan üretilen albumin |
| Balık ve ürünleri | - Vitamin ve aroma taşıyıcısı olarak kullanılan balık jelatini - Bira, ÅŸarap ve elma ÅŸarabında inceltici madde olarak kullanılan balık jelatini veya Isinglass |
| Yerfıstığı ve ürünleri | |
| Soya fasulyesi ve ürünleri | - Rafine soya fasulyesi yağı - Soya fasulyesinden elde edilen tokoferollerin (E306) doÄŸal karışımları, doÄŸal D-alfa tokoferol, doÄŸal D-alfa tokoferol asetat, doÄŸal D-alfa tokoferol suksinat - Soya fasulyesinin fitosterol ve fitosterol esterlerinden elde edilmiÅŸ bitkisel yaÄŸlar - Soya fasulyesi sterollerinden üretilen bitkisel stanol esteri |
| Süt ve süt ürünleri (laktoz dahil) | - Distile alkollü içkilerde distilat olarak kullanılan peynir altı suyu - Laktitol - Åžarap ve elma ÅŸarabında inceltici madde olarak kullanılan süt (kazein) ürünleri |
| Yerfıstığı, fındık ve fıstık gibi sert kabuklu meyveler; badem (Amygdalus communis L.), fındık (Corylus avellana), ceviz (Juglans regia), cashew fıstığı (kaju) (Anacardium occidentale), pekan fındığı (Carya illinoiesis-Wangenh.-K.Koch), brezilya fındığı (Bertholletia excelsa), antep fıstığı (Pistacia vera), macadamia fındığı ve Queensland fındığı (Macadamia ternifolia) ve bunların ürünleri | - Distile alkollü içkilerde distilat olarak kullanılan sert kabuklu meyveler - Distile alkollü içkilerde aroma maddesi olarak kullanılan sert kabuklu meyveler (badem, ceviz) |
| Kereviz ve ürünleri | - Kereviz yaprağı ve kereviz tohumu yağı - Kereviz tohumu oleoresini |
| Hardal ve ürünleri | - Hardal yağı - Hardal tohumu yağı - Hardal tohumu oleoresini |
| Susam tohumu ve ürünleri | - |
| Kükürt dioksit ve sülfitler, (SO2 cinsinden en çok 10 mg/kg veya 10 mg/L) | - |
EK-9
SAÄžLIK BEYANLARI
| SaÄŸlık Beyanı | Beyana esas besin ögesi |
| “DüÅŸük kolesterol/düÅŸük yaÄŸ/düÅŸük doymuÅŸ yaÄŸ asiti/düÅŸük sodyum kalp ve damar saÄŸlığına yardımcı olur. Bu gıda düÅŸük kolesterol/düÅŸük yaÄŸ/düÅŸük doymuÅŸ yaÄŸ asiti/düÅŸük sodyum içerir.” | DüÅŸük kolesterol DüÅŸük yaÄŸ DüÅŸük doymuÅŸ yaÄŸ asidi DüÅŸük sodyum |
| “Åžekersiz ürünler diÅŸ saÄŸlığının korunmasına yardımcı olur. Bu gıda ÅŸeker içermez.” | Åžekersiz |
| “Kalsiyum kemik yapısını güçlendirmeye yardımcı olur. Bu gıda yüksek oranda kalsiyum içerir.” | Yüksek kalsiyum |
| “Lif/prebiyotik ve probiyotik bakteriler sindirim sistemini düzenlemeye yardımcı olur. Bu gıda yüksek lif/ prebiyotik ve probiyotik bakteri içerir.” | Yüksek lif içeriÄŸi Probiyotik bakteri ve prebiyotik |
"
Geçici Madde 1- Halen faaliyet gösteren ve bu TebliÄŸ kapsamında ürünleri üreten ve satan iÅŸ yerleri bir yıl içinde bu TebliÄŸ hükümlerine uymak zorundadır. Bu süre içerisinde gerekli düzenlemeleri yapmayan iÅŸ yerleri ve satış yerlerinin faaliyetine izin verilmez. Bu iÅŸ yerleri hakkında 5179 sayılı “Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin DeÄŸiÅŸtirilerek Kabulü Hakkında Kanun” hükümlerine göre yasal iÅŸlem yapılır.
Yürürlük
MADDE 9 – Bu TebliÄŸ yayımı tarihinde yürürlüÄŸe girer.
Yürütme
MADDE 10– Bu TebliÄŸ hükümlerini Tarım ve KöyiÅŸleri Bakanı yürütür.
Resmi Gazete: 07.07.2006-26221
TÜRK GIDA KODEKSÄ° GIDA MADDELERÄ°NÄ°N GENEL ETÄ°KETLEME VE BESLENME YÖNÜNDEN ETÄ°KETLEME KURALLARI TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLÄ°K YAPILMASI HAKKINDA TEBLÄ°Äž
TEBLÄ°Äž NO (2006/34)
MADDE 1 – 25/8/2002 tarihli ve 24857 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi - Gıda Maddelerinin Genel Etiketleme ve Beslenme Yönünden Etiketleme Kuralları TebliÄŸinin 4 üncü maddesinde yer alan "Etiketleme" tanımı aÅŸağıdaki ÅŸekilde deÄŸiÅŸtirilmiÅŸ ve "BileÅŸik bileÅŸen" tanımından sonra gelmek üzere probiyotik bakteri, prebiyotik, probiyotik gıda, prebiyotik gıda ve saÄŸlık beyanı tanımları eklenmiÅŸtir.
"Etiketleme: Fiyat indirimi ve promosyon amaçlı bilgiler hariç olmak üzere, gıda maddesini tanıtıcı her türlü yazı, özel bilgi, ticari marka, marka adı, gıda maddesi ile ilgili kullanılan özel isimlendirme, resimsel öÄŸeler veya iÅŸaretleri içeren ve gıdanın ambalajında bulunan veya doküman, bildirim, etiket gibi gıda ile birlikte sunulan, gıdayı tanıtan veya ifade eden tanıtım bilgilerini,
Probiyotik bakteri: Besinlerle alınan ve belirli miktarda alındığında bağırsak florasını dengeleyip konakçının saÄŸlığını olumlu yönde etkileyen canlı mikroorganizmaları,
Prebiyotik: Bağırsaklarda bir tür veya sınırlı sayıda birkaç tür mikroorganizmanın çoÄŸalma ve/veya aktivitesini seçici olarak teÅŸvik eden, konakçının saÄŸlığını olumlu yönde etkileyebilen ve sindirilemeyen besin bileÅŸenlerini,
Probiyotik gıda: Ä°çerisinde raf ömrü sonuna kadar yeterli miktarda canlı probiyotik mikroorganizma (1.0x106 kob/g) bulunduran ve bu canlılığı muhafaza eden ürünü,
Prebiyotik gıda: Ä°çerisinde prebiyotik bileÅŸen içeren ürünü,
SaÄŸlık Beyanı: Herhangi bir gıda grubunun, gıdanın veya gıda bileÅŸeninin saÄŸlığı korumaya yardımcı etkisini belirten ifade, ima veya öneriyi"
MADDE 2 – Aynı TebliÄŸin 22/1/2006 tarihli ve 26057 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi - Gıda Maddelerinin Genel Etiketleme ve Beslenme Yönünden Etiketleme Kuralları TebliÄŸinde DeÄŸiÅŸiklik Yapılması Hakkında TebliÄŸ’le deÄŸiÅŸik 5 inci maddesinin (y) bendi aÅŸağıdaki ÅŸekilde deÄŸiÅŸtirilmiÅŸ ve bu bentten sonra gelmek üzere (z) bendi eklenmiÅŸtir.
"y) AÅŸağıdaki özellikleri bir arada taşıyan gıdaların etiketinde, bileÅŸenleri ile ilgili olarak EK-9’da tanımlanan koÅŸullara uymak kaydı ile karşılarında belirtilen saÄŸlık beyanları yapılabilir:
1) Gıda olarak tüketilen veya takviye edici gıda/gıda takviyesi olarak alınabilen,
2) Beyan edilen etkiyi normal olarak tüketilmesi beklenen miktarlarda gösteren,
3) BileÅŸimindeki alkol miktarı hacmen % 1,2’yi geçmeyen,"
"z) SaÄŸlık beyanı yapılan gıdanın porsiyonunun miktarı, beyana esas olan bileÅŸenin bir porsiyondaki miktarı ve saÄŸlık beyanının gerçekleÅŸmesi için tüketilmesi önerilen gıda miktarı ve gerektiÄŸinde tüketim süresi açık olarak belirtilmelidir."
MADDE 3 – Aynı TebliÄŸin EK-9’u aÅŸağıdaki ÅŸekilde deÄŸiÅŸtirilmiÅŸtir.
"EK 9
Gıda Bileşenleri İle İlgili Sağlık Beyan Tablosu
|
Gıda Bileşeni |
Sağlık Beyanı |
Beyan KoÅŸulu |
|
YaÄŸ / doymuÅŸ yaÄŸ / kolesterol |
Bu gıda düÅŸük yaÄŸ / düÅŸük doymuÅŸ yaÄŸ / düÅŸük kolesterol içerir.
DüÅŸük yaÄŸ / düÅŸük doymuÅŸ yaÄŸ / düÅŸük kolesterol kalp ve damar saÄŸlığının korunmasına yardımcı olur.
|
YaÄŸ / doymuÅŸ yaÄŸ / kolesterol miktarının EK-4’teki “düÅŸük” beslenme beyanı koÅŸuluna uygun olması |
|
Sodyum |
Bu gıda düÅŸük sodyum içerir.
DüÅŸük sodyum yüksek kan basıncı riskinin azalmasına, kalp ve damar saÄŸlığının korunmasına yardımcı olur.
|
Sodyum miktarının EK-4’teki “düÅŸük” beslenme beyanı koÅŸuluna uygun olması |
|
Åžeker alkol/poliol |
Bu gıda ÅŸeker yerine ÅŸeker alkol/poliol içerir.
Şeker alkoller/polioller diş sağlığının korunmasına yardımcı olur.
|
Åžeker yerine ÅŸeker alkol/poliol içermesi ve EK-4’teki “ÅŸekersiz” beslenme beyanı koÅŸuluna uygun olması |
|
Kalsiyum |
Bu gıda yüksek oranda kalsiyum içerir.
Kalsiyum kemik ve dişlerin gelişmesine ve kemik sağlığının korunmasına yardımcı olur.
|
Kalsiyum miktarının EK-4’teki “yüksek” beslenme beyanı koÅŸuluna uygun olması |
|
Probiyotik bakteri |
Bu gıda probiyotik bakteri içerir.
Probiyotik bakteriler sindirim sistemini düzenlemeye ve bağışıklık sistemini desteklemeye yardımcı olur. |
Gıdanın en az 1.0x106 kob/g canlı probiyotik bakteri içermesi |
|
Prebiyotik |
Bu gıda prebiyotik bileÅŸen içerir.
Prebiyotikler sindirim ve bağışıklık sistemini düzenleyen ve destekleyen probiyotik bakterilerin bağırsakta geliÅŸimini ve yaÅŸamını destekler. |
Prebiyotik bileÅŸen miktarının 100 g’da en az 3 g veya 100 kcal’de en az 1,5 g olması |
|
Omega3 yaÄŸ asidi EPA(1)/DHA(2) |
Bu gıda omega3-EPA/DHA yaÄŸ asidi içerir.
EPA/DHA kalp ve damar sağlığının korunmasına yardımcı olur. |
Omega3 yaÄŸ asidi miktarı, yeterli tüketim düzeyinin 100 g katı gıda için en az %15’ini; 100 ml sıvı gıda için en az % 7,5’ini ve 100 kcal için ise en az % 5’ini karşılamalıdır.
Omega3 yaÄŸ asitleri için yeterli tüketim düzeyi 1,6 g/gündür. |
|
Omega3 yaÄŸ asidi DHA |
Bu gıda omega3 yaÄŸ asidi DHA içerir.
DHA beynin normal geliÅŸimi ile göz ve sinir sisteminin geliÅŸimine yardımcı olur. |
Omega3 yaÄŸ asidi miktarı, yeterli tüketim düzeyinin 100 g katı gıda için en az %15’ini; 100 ml sıvı gıda için en az % 7,5’ini ve 100 kcal için ise en az % 5’ini karşılamalıdır.
Omega3 yaÄŸ asidi için yeterli tüketim düzeyi 1-3 yaÅŸ grubu için 0,7 g/gün, 4-8 yaÅŸ grubu için 0,9 g/gün, 9-13 yaÅŸ grubu için 1,2 g/gündür.
|
|
Soya proteini |
Bu gıda soya proteini içerir.
Soya proteini kolesterol oranını düÅŸürmeye; düÅŸük kolesterol kalp ve damar saÄŸlığının korunmasına yardımcı olur.
|
(1) Soya proteini miktarının en az 6,25 g/porsiyon olması; en az 25 g/gün tüketilmesi gerektiÄŸinin beyan edilmesi (2) Etki için diyetteki kolesterol ve doymuÅŸ yaÄŸ asidinin düÅŸük olması gerektiÄŸinin belirtilmesi
|
|
Bitkisel sterol/stanol |
Bu gıda bitkisel sterol/stanol içerir.
Bitkisel sterol ve/veya stanol kolesterol oranını düÅŸürmeye; düÅŸük kolesterol kalp ve damar saÄŸlığının korunmasına yardımcı olur. |
(1) Sterol/stanol miktarının en az 0,75 g/porsiyon olması; en az 1 g/gün, en çok 3 g/gün tüketilmesi gerektiÄŸinin beyan edilmesi (2) Gıdanın adının görüÅŸ alanı içine veya yanına “bitkisel sterol/stanolü” içerdiÄŸinin açık ve okunaklı yazı ile belirtilmesi (3) Gıdanın özellikle kolesterol seviyesini düÅŸürmek isteyen kiÅŸiler için üretildiÄŸinin belirtilmesi (4) Kolesterol düÅŸürücü ilaç kullanan hastaların tüketimi için doktora baÅŸvurmalarının önerilmesi (5) Karotenoid dengesinin korunması için meyve ve sebze tüketimi ile desteklenmesi gerektiÄŸinin belirtilmesi (6) Hamile ve emzikli kadınlar ile 5 yaşın altındaki çocuklar gibi özel beslenme ihtiyaçları olan kiÅŸiler için uygun olmayabileceÄŸinin beyan edilmesi.
|
(1): EPA : Eikosapentaenoik asit
(2): DHA : Dokosahekzaenoik asit”
GEÇÄ°CÄ° MADDE 1 – Halen faaliyet gösteren ve bu TebliÄŸ kapsamında ürünleri üreten ve satan iÅŸ yerleri bir yıl içinde bu TebliÄŸ hükümlerine uymak zorundadır. Bu süre içerisinde gerekli düzenlemeleri yapmayan iÅŸ yerleri ve satış yerlerinin faaliyetine izin verilmez. Bu iÅŸ yerleri hakkında 5/6/2004 tarih ve 25483 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5179 sayılı "Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin DeÄŸiÅŸtirilerek Kabulü Hakkında Kanun" hükümlerine göre yasal iÅŸlem yapılır.
MADDE 4 – Bu TebliÄŸ yayımı tarihinde yürürlüÄŸe girer.
MADDE 5 – Bu TebliÄŸ hükümlerini Tarım ve KöyiÅŸleri Bakanı yürütür.
23.08.2007-26622
TÜRK GIDA KODEKSÄ° GIDA MADDELERÄ°NÄ°N GENEL ETÄ°KETLEME VE BESLENME YÖNÜNDEN ETÄ°KETLEME KURALLARI TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLÄ°K YAPILMASI HAKKINDA TEBLÄ°Äž
(TEBLÄ°Äž NO: 40)
MADDE 1 – 25/8/2002 tarihli ve 24857 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi-Gıda Maddelerinin Genel Etiketleme ve Beslenme Yönünden Etiketleme Kuralları TebliÄŸinin 5 inci maddesinin (h), (ı), (j) ve (k) bentleri aÅŸağıdaki ÅŸekilde deÄŸiÅŸtirilmiÅŸtir:
"h) Beslenme etiketlemesi yapıldığında verilecek bilgiler Grup 1 veya Grup 2'de verilen şekli ile beyan edilecektir.
Grup 1 - Enerji deÄŸeri
Protein, karbohidrat ve yağ miktarları
Grup 2 - Enerji deÄŸeri
Protein, karbohidrat, şeker, yağ, doymuş yağ asitleri, trans yağ asitleri, lif ve sodyum miktarı
ı) Beslenme beyanı ÅŸeker, doymuÅŸ yaÄŸ asitleri, trans yaÄŸ asitleri, lif ve sodyum ile ilgili yapıldığında bilgiler Grup 2'ye göre verilir.
j) Beslenme etiketlemesi niÅŸasta, ÅŸeker alkoller, tekli doymamış yaÄŸ asitleri, çoklu doymamış yaÄŸ asitleri, doymuÅŸ yaÄŸ asitleri, trans yaÄŸ asitleri, kolesterol ve Ek 2 de bulunan mineral ve vitaminlerin herhangi birinin veya birkaçının miktarını da içerebilir.
k) Beslenme beyanı yapıldığında, (h) ve (j) bentlerinde belirtilen besin öÄŸelerinden birinin bileÅŸeni olan veya ona ait olan maddelerin etikette belirtilmesi zorunludur.
Çoklu doymamış yaÄŸ asitleri ve/veya tekli doymamış yaÄŸ asitleri ve/veya kolesterol oranı verilmesi durumunda doymuÅŸ yaÄŸ asitleri ve trans yaÄŸ asitlerinin miktarı da etiket üzerinde verilmelidir. Bu durumda, (ı) bendi kapsamında doymuÅŸ yaÄŸ asitleri ve trans yaÄŸ asitlerinin miktarının etiket üzerinde belirtilmesi bir beslenme beyanı olarak kabul edilmez.
Etikette besin ögeleri tablosu kullanıldığında, yaÄŸ, yaÄŸ asitleri veya kolesterol ile ilgili herhangi bir beslenme beyanı yapılmamışsa, besin ögeleri tablosunda trans yaÄŸ asitleri miktarı belirtilmez."
MADDE 2 – Aynı TebliÄŸde yer alan Enerji ve Besin Ögelerinin Etikette Bildirilmesi baÅŸlıklı EK 3 deki Enerji ve Besin Ögeleri sütunundaki "DoymuÅŸ YaÄŸ Asitleri (g)" satırından sonra gelmek üzere aÅŸağıdaki satır eklenmiÅŸtir:
"Trans YaÄŸ Asitleri (g)"
MADDE 3 – Aynı TebliÄŸin Besin Ögeleri ile Ä°lgili Beyan Tablosu baÅŸlıklı EK 4 deki "DoymuÅŸ YaÄŸ" satırından sonra gelmek üzere aÅŸağıdaki satır, tablo sonuna ise (2) nolu dipnot eklenmiÅŸtir:
| Trans yaÄŸ asiti |
Trans yaÄŸ asiti içermez |
Ürün içindeki toplam yağın 100 gramında 1 gramdan az olmalıdır. (2) |
"(2) DoÄŸal yapısı nedeniyle et, süt ve bunların ürünlerini içeren gıda maddelerindeki trans yaÄŸ asitlerinin hesaplanmasında, konjuge çoklu doymamış yaÄŸ asitleri hesaba katılmaz."
GEÇÄ°CÄ° MADDE 1 – Halen faaliyet gösteren ve bu TebliÄŸ kapsamında ürünleri üreten ve satan iÅŸ yerleri bir buçuk yıl içinde bu TebliÄŸ hükümlerine uymak zorundadır. Bu süre içerisinde gerekli düzenlemeleri yapmayan iÅŸ yerleri ve satış yerlerinin faaliyetine izin verilmez. Bu iÅŸ yerleri hakkında 27/5/2004 tarihli ve 5179 sayılı "Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin DeÄŸiÅŸtirilerek Kabulü Hakkında Kanun" hükümlerine göre yasal iÅŸlem yapılır.
MADDE 4 – Bu TebliÄŸ yayımı tarihinde yürürlüÄŸe girer.
MADDE 5 – Bu TebliÄŸ hükümlerini Tarım ve KöyiÅŸleri Bakanı yürütür.
| < Önceki | Sonraki > |
|---|
